[et_pb_section fb_built=”1″ prev_background_color=”#ffffff” _builder_version=”3.22″ background_color=”#efefef” background_image=”http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/1919-luty-\u0141awica-koszary-widok-.jpg” top_divider_style=”slant2″ top_divider_height=”57px” top_divider_flip=”horizontal”][et_pb_row _builder_version=”3.25″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”3.25″ custom_padding=”|||” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_post_title author=”off” date=”off” comments=”off” featured_image=”off” text_color=”light” _builder_version=”3.18.2″ title_font=”|||on|||||” title_font_size=”32px” text_orientation=”center” animation_style=”zoom” title_font_size_tablet=”26px” title_font_size_phone=”” title_font_size_last_edited=”on|desktop” text_shadow_style=”preset3″ text_shadow_horizontal_length=”0.08em” text_shadow_vertical_length=”0.08em”]
\n[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”3.22″][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”3.25″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” animation_style=”fade”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”3.25″ custom_padding=”|||” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.0.11″ custom_padding=”||||false|false”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_testimonial portrait_url=”https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Kazimierz-Ci\u0105\u017cy\u0144ski-poznan.jpg” quote_icon=”off” quote_icon_color=”#2a5a53″ portrait_width=”200″ portrait_height=”200″ admin_label=”Sylwetka” _builder_version=”4.0.11″ body_font=”||on||||||” body_text_color=”#2a5a53″ body_font_size=”18″ use_background_color=”off” custom_margin=”|1043px||||” animation_style=”fade” border_color_all=”#cecece” border_radii_portrait=”on|200px|200px|200px|200px” border_width_all_portrait=”5px” border_color_all_portrait=”#f0f2f3″ box_shadow_style_image=”preset1″ saved_tabs=”all”]<\/p>\n
Kazimierz Ci\u0105\u017cy\u0144ski (1894 – 1951) – w listopadzie 1918 r. wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego; zwi\u0105zany by\u0142 z tzw. grup\u0105 Mieczys\u0142awa Palucha. W walkach na ulicach Poznania 27 grudnia 1918 r. nie uczestniczy\u0142, by\u0142 wtedy urlopowany. Jednak ju\u017c nast\u0119pnego dnia zameldowa\u0142 si\u0119 do dyspozycji M. Palucha. W\u00a0okresie 30 grudnia 1918 – 14 stycznia 1919 by\u0142\u00a0Dow\u00f3dc\u0105 15 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Pozna\u0144skich (pomijany w wykazach dow\u00f3dc\u00f3w Pu\u0142ku – formalnie nigdy tego stanowiska nie pe\u0142ni\u0142) – by\u0142 przecie\u017c jego faktycznym organizatorem i do czasu pozostawania w szeregach, najstarszym oficerem).\u00a0<\/p>\n
[\/et_pb_testimonial][et_pb_text admin_label=”Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u” _builder_version=”4.0.11″]<\/p>\n
\nFragment wspomie\u0144 Kazimierza Ci\u0105\u017cy\u0144skiego o\u00a0 zdobyciu \u0141awicy w styczniu 1919 roku zebra\u0142\u00a0 i opracowa\u0142 Tadeusz Fenrych w artykule „O zacz\u0105tkach armji wielkopolskiej” opublikowanych w\u00a0Roczniku Zwi\u0105zku Weteran\u00f3w Powsta\u0144 Narodowych R. P. 1914\/19 w Poznaniu Cz.1: Z dziej\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Rozprawy i szkice. (w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu)<\/p>\n<\/blockquote>\n
\n\u00a0<\/h5>\n
O wydarzeniach dotycz\u0105cych akcji na \u0141awicy tak pisa\u0142:<\/h5>\n
<\/p>\n<\/div>\n
… Dnia 4-go stycznia wieczorem zebra\u0142o si\u0119 kilku zas\u0142u\u017conych oficer\u00f3w pod dow\u00f3dztwem ppor. Mieczys\u0142awa Palucha w Gubernatorstwie, dzisiejszej Komendzie Miasta, celem obrad nad zabraniem \u0141awicy. Byli tam: ppor. Kopa, Zakrzewski, Ci\u0105\u017cy\u0144ski, Nie\u017cychowski, Mary\u0144ski, \u0141aki\u0144ski, Jasnoch i kilku innych. Po opracowaniu planu oddano dow\u00f3dztwo akcji w r\u0119ce ppor. Andrzeja Kopy.<\/p>\n
Do akcji stawi\u0142 ppor. Kopa oko\u0142o trzysta bagnet\u00f3w, ppor. Nie\u017cychowski 2 polowe armaty, ppor. Ci\u0105\u017cy\u0144ski oko\u0142o 50 konnych do os\u0142ony artylerii, ewentualnego po\u015bcigu i jako ordynans\u00f3w. Atak rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dnia 5-go stycznia 1919 r. punktualnie o 6-ej rano.<\/p>\n
Batalion piechoty garnizonowej, le\u017ca\u0142 w\u00f3wczas w bia\u0142ych i czerwonych koszarach artylerii polowej. Dow\u00f3dc\u0105 batalionu by\u0142 ppor. Piniecki.\u00a0Adiutant batalionu kapral Wysocki, obecnie kapitan.\u00a0Batalion liczy\u0142 oko\u0142o 300 ludzi.<\/p>\n
Wice-wachmistrz Nie\u017cychowski Kazimierz z dwoma polowymi\u00a0armatami.<\/p>\n
Ppor. Ci\u0105\u017cy\u0144ski z 50 konnymi strzelcami.<\/p>\n
Dokt\u00f3r Wierzejewski, p\u00f3\u017aniej gen. lekarz, z ca\u0142ym aparatem sanitarnym.<\/p>\n
Sztab, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z dow\u00f3dcy ppor. Kopy, oraz ppor. Palucha, \u0141\u0119gowskiego, \u0141aki\u0144skiego, Jasnocha i kilku innych.<\/p>\n
Wojsko wymaszerowa\u0142o z koszar o godz. 2-ej w nocy, id\u0105c drog\u0105 obok strzelnic wojskowych w kierunku wsi \u0141awica. Szpic\u0119 mia\u0142a 2 komp. pod dow\u00f3dztwem Brycha, kt\u00f3ry osobi\u015bcie szed\u0142 na czele.\u00a0Artyleria i sztab maszerowa\u0142y w \u015brodku kolumny marszowej. Kawaleria posuwa\u0142a si\u0119 tymczasem inn\u0105 drog\u0105 celem zabezpieczenia od p\u00f3\u0142nocy. Niemcy spodziewaj\u0105c si\u0119 ka\u017cdej nocy ataku, ci\u0105gle o\u015bwietlali teren reflektorami, lecz nie zauwa\u017cyli piechoty w marszu.\u00a0Po drodze p\u00f3\u0142 kompanii Brycha obsadzi\u0142o folwark Edwardsfelde, (Edwardowo) celem zabezpieczenia i obsadzenia telefonu u niemieckiego w\u0142a\u015bciciela. Reszta batalionu maszerowa\u0142a dalej\u00a0na zach\u00f3d a\u017c\u00a0do zachodniego kra\u0144ca lotniska, w okolic\u0119 t. zw. Trompeterwaldchen. Na\u00a0zachodnim stanowisku wyda\u0142 ppor. Kopa rozkazy operacyjne, 1 i 2 komp. mia\u0142y atakowa\u0107 od zachodu\u00a0po\u0142udnia, 3 i 4 komp. od zachodu p\u00f3\u0142nocy. Atak mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie z dw\u00f3ch stron i to na um\u00f3wiony sygna\u0142. Nie\u017cychowski ze swymi armatami stan\u0105\u0142 na\u00a0t. zw. Berli\u0144skim wzg\u00f3rzu, jakie 800 m od stacji. Strzelcy konni stan\u0119li troch\u0119 dalej wstecz, szukaj\u0105c krycia w rowie. Dow\u00f3dca ppor. Kopa, w otoczeniu ppor. Palucha i innych oficer\u00f3w stan\u0105\u0142 przy artylerii. Do swej dyspozycji mia\u0142 przy sobie 6 strzelc\u00f3w konnych Ci\u0105\u017cy\u0144skiego.<\/p>\n
Po zaj\u0119ciu pozycji pos\u0142a\u0142 ppor. Kopa do g\u0142\u00f3wnej bramy lotniska, 4-ch konnych jako parlamentariuszy. W tej chwili zacz\u0119li Niemcy o\u015bwietla\u0107 teren rakietami, co umo\u017cliwi\u0142o Nie\u017cychowskiemu dok\u0142adne bezpo\u015brednie nacelowanie armat. Jedn\u0105 armat\u0119 skierowano na wie\u017c\u0119 stacji, drug\u0105 na mieszkanie lotnik\u00f3w.\u00a0Akcja mia\u0142a si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 dopiero po powrocie parlamentariuszy, kt\u00f3rzy mieli poprzednio zawezwa\u0107 Niemc\u00f3w do poddania si\u0119. Tymczasem dojechali konni do bram lotniska. Na nieszcz\u0119\u015bcie pu\u015bci\u0142 karabin niemieckiego posterunku, ko\u0144 si\u0119 sp\u0142oszy\u0142, je\u017adziec spad\u0142 i dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce Niemc\u00f3w, a trzech innych je\u017ad\u017ac\u00f3w galopowa\u0142o z powrotem do polskiej linii. Piechota polska, s\u0142ysz\u0105c strza\u0142 i widz\u0105c konia bez je\u017ad\u017aca, rozpocz\u0119\u0142a bez rozkazu ogromn\u0105 strzelanin\u0119. Parlamentariusza polskiego wci\u0105gn\u0119li Niemcy do wewn\u0105trz i poprowadzili przed oberleutnanta Fischera, kt\u00f3ry w ogromnym uniesieniu o\u015bwiadczy\u0142 mu, \u017ce go ka\u017ce rozstrzela\u0107, gdy\u017c jest „paskudnym franctireurem”.<\/p>\n
Dow\u00f3dca akcji ppor. Kopa chcia\u0142 po pierwszych strza\u0142ach piechoty rozpocz\u0105\u0107 ogie\u0144 artylerii. Nie\u017cychowski wzbrania\u0142 si\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce trzeba odczeka\u0107 powrotu parlamentariuszy lub jednego z konnych jego towarzyszy, kt\u00f3rzy o ma\u0142o co nie zgin\u0119li w ogniu w\u0142asnej piechoty. Gdy jednak Niemcy ze swej strony zacz\u0119li odpowiada\u0107 g\u0119stymi strza\u0142ami z karabin\u00f3w maszynowych, da\u0142 salw\u0119. Skutek by\u0142 dobry, gdy\u017c na kilka sekund ogie\u0144 niemiecki przycich\u0142. Jeden z kanonier\u00f3w wystrzeli\u0142 jeszcze bez rozkazu w stron\u0119 budynk\u00f3w. Strza\u0142y pad\u0142y dobrze i co do miejsca i co do czasu; gdy bowiem oberleutnant Fischer w\u0142a\u015bnie kategorycznie o\u015bwiadczy\u0142: „Ich denke gar nicht daran mich zu ergeben”, pad\u0142y dwa pociski w klatk\u0119 schodow\u0105, a od\u0142amki granat\u00f3w i gruzy uderzy\u0142y w drzwi pokoju Fischera. Ten zblad\u0142 i krzykn\u0105\u0142: „Um Goteswillen, Artillerie habt ihr auch, wir wollen keinen Krieg, wir ergeben uns”. A gdy parlamentariusz o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce to 15 cm mo\u017adzierze tak bij\u0105, skapitulowa\u0142. Natychmiast rozleg\u0142y si\u0119 w ca\u0142ych koszarach tr\u0105bki sygna\u0142owe. Tr\u0119bacze tr\u0105bili jak na s\u0105dzie ostatecznym „das Ganze halt” (st\u00f3j). Jeszcze przed ko\u0144cem walki uspokoi\u0142 Nie\u017cychowski dwoma strza\u0142ami na odleg\u0142o\u015b\u0107 600 m dwa niemieckie karabiny maszynowe, po czym wr\u00f3ci\u0142a artyleria do swych koszar przy ul. Solnej. Zwyci\u0119ska piechota wkracza\u0142a, id\u0105c p\u00f3\u0142kolem na lotnisko. Niemcy bez broni stan\u0119li uszykowani w szeregach. Ze wkraczaj\u0105cym wojskiem szed\u0142 i ppor. Paluch, dow\u00f3dca gubernatorstwa. Ten spostrzeg\u0142, \u017ce dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy odprowadza\u0142o oberleutnanta Fischera gdzie\u015b za szopy. Zawo\u0142a\u0142 na nich, pytaj\u0105c, co chc\u0105 robi\u0107? Wzburzeni t\u0142umaczyli, \u017ce Fischer chcia\u0142 wszystkich Polak\u00f3w powiesi\u0107 i \u017ce mu si\u0119 kulka nale\u017cy. Paluch zapobieg\u0142 temu dora\u017anemu s\u0105dowi. Fischera odstawiono automobilem do Nacz. Rady Ludowej, kt\u00f3ra po odebraniu s\u0142owa honoru umie\u015bci\u0142a go w Rzymskim Hotelu.<\/p>\n
Po polskiej stronie by\u0142 jeden zabity i trzech rannych, po niemieckiej stronie poleg\u0142 jeden oficer, jeden szeregowiec, kilku ludzi by\u0142o rannych. Za\u0142oga niemiecka liczy\u0142a jakie 250 ludzi. Ogromn\u0105 zdobycz ceniono na 200 milion\u00f3w marek.<\/p>\n
Komend\u0119 w \u0141awicy obj\u0119li natychmiast podporucznicy Pniewski i Stempniewicz, a jedna komp. batalionu ppor. Pinieckiego pozosta\u0142a jako za\u0142oga.<\/p>\n
Oko\u0142o 9-tej wraca\u0142 batalion piechoty w triumfie do Poznania. Maszerowa\u0142 przez Plac Wolno\u015bci, Stary Rynek z powrotem do swych koszar. Za batalionem maszerowali do niewoli pobrani Niemcy, kt\u00f3rych odstawiono na Kernwerk (Cytadela).
By\u0142 to ostatni etap oswobodzenia Poznania.<\/p>\nPomimo \u017ce zdobycie \u0141awicy nie nale\u017ca\u0142o do walk frontu p\u00f3\u0142nocnego, tylko do walk o Pozna\u0144, wspominamy o nim, poniewa\u017c ilustruje we wielkiej mierze stosunki \u00f3wczesne i przedstawia nam osobisto\u015bci i oddzia\u0142y, kt\u00f3re wszystkie odnajdziemy p\u00f3\u017aniej na naszym froncie. Lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zwyci\u0119stwa mia\u0142a tu artyleria i piechota.<\/p>\n
A\u017c do 9-go stycznia organizowa\u0142 Ci\u0105\u017cy\u0144ski dalej swoje szwadrony, kt\u00f3re w zros\u0142y tymczasem do si\u0142y 500 szabli. Niestety nie wst\u0119powali jeszcze oficerowie do kawalerji. Mimo to by\u0142 to pierwszy pu\u0142k jazdy wielkopolskiej…<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”Powi\u0105zane tre\u015bci:” open=”on” open_toggle_text_color=”#2a5a53″ icon_color=”#f0f2f3″ admin_label=”Powi\u0105zane tre\u015bci – guzik” _builder_version=”4.0.11″ title_text_color=”#2a5a53″ body_text_color=”#2a5a53″ background_color=”#ffffff” border_radii=”on|0px|0px|0px|0px” border_color_all=”#2a5a53″ border_width_top=”10″ saved_tabs=”all”]<\/p>\n
\n
- \u201eMieczys\u0142aw Paluch \u2014 Cz\u0142owiek, Powstaniec, Dow\u00f3dca \u2014 Powstanie Wielkopolskie, Powstania \u015al\u0105skie, Wyspa W\u0119\u017c\u00f3w\u201d – film dok.<\/a><\/li>\n
- Zamach na Ratusz \u2013 13 listopada 1918 roku w Poznaniu \u2013 wspomnienie<\/a><\/li>\n
- 27 grudnia 1918 roku \u2013\u00a0Wybuch Powstania Wielkopolskiego \u2013 wspomnienie\u00a0Karola Rzepeckiego<\/a><\/li>\n
- „Zdobycie \u0141awicy” – film<\/a><\/li>\n
- Wspomnienia z Powstania Wielkopolskiego \u2013 Zdobycie lotniska na \u0141awicy – Wiktor Pniewski<\/a><\/li>\n
- Przysi\u0119ga Armii Wielkopolskiej<\/a><\/li>\n<\/ul>\n
[\/et_pb_toggle][et_pb_text admin_label=”Nag\u0142\u00f3wek – Galeria” _builder_version=”3.27.4″ text_font=”|||on|||||” text_font_size=”17px” custom_css_main_element=”border-bottom: 1px solid #2A5A53;”]<\/p>\n
Galeria<\/h1>\n
[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=”1182,1171,1180,1179,1172,1168,1164,1167,1178,1177,1176,1173,1175,1174,1170,1166,1165,1163,1162,1161,1160,1159,1158,1157,1156,1155,1154,1181″ posts_number=”50″ show_pagination=”off” hover_overlay_color=”rgba(255,255,255,0.9)” hover_icon=”%%51%%” _builder_version=”4.0.11″ saved_tabs=”all”]
\n[\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ prev_background_color=”#ffffff” _builder_version=”3.22″ background_color=”#2a5a53″ top_divider_style=”slant2″ top_divider_flip=”horizontal”][et_pb_row _builder_version=”3.25″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”3.25″ custom_padding=”|||” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text admin_label=”Polecane artykuly” _builder_version=”3.27.4″ text_font=”|||on|||||” text_font_size=”17px” background_layout=”dark” custom_css_main_element=”border-bottom: 1px solid #2A5A53;” saved_tabs=”all”]<\/p>\nPolecane artyku\u0142y<\/h1>\n
[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=”off” posts_number=”12″ include_categories=”3″ show_more=”on” show_author=”off” show_date=”off” show_categories=”off” admin_label=”Artyku\u0142y – Historia” _builder_version=”3.18.2″][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Powstanie Wielkopolskie –\u00a0Zdobycie \u0141awicy (6 stycznia 1919 roku) Fragment relacji Kazimierza Ci\u0105\u017cy\u0144skiegoKazimierz Ci\u0105\u017cy\u0144ski (1894 – 1951) – w listopadzie 1918 r. wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego; zwi\u0105zany by\u0142 z tzw. grup\u0105 Mieczys\u0142awa Palucha. W walkach na ulicach Poznania 27 grudnia 1918 r. nie uczestniczy\u0142, by\u0142 wtedy urlopowany. Jednak ju\u017c nast\u0119pnego dnia zameldowa\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1175,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"
Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p>
W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.
Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.
Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p>
W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.
Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p>
Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p>
Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.
Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 9 kwietnia 2014 r.
w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
ROZDZIA\u0141 IV
Barwy Rzeczypospolitej Polskiej
\u00a7 22.
1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:
1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;
2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;
3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;
4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;
5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;
6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.
2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.
3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:
1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;
2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;
3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[22,7,3],"tags":[],"class_list":["post-1147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","category-galerie","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1147"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3762,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147\/revisions\/3762"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}