{"id":173534,"date":"2023-02-12T14:35:56","date_gmt":"2023-02-12T13:35:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173534"},"modified":"2023-09-17T20:38:00","modified_gmt":"2023-09-17T19:38:00","slug":"biala-dama-z-kornika-copy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173534","title":{"rendered":"Klejnoty Jadwigi Zamoyskiej"},"content":{"rendered":"\n\n\n[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; background_color=&#8221;#efefef&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/podpis-J_Zamoyskiej.jpg&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_height=&#8221;57px&#8221; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_post_title author=&#8221;off&#8221; date=&#8221;off&#8221; comments=&#8221;off&#8221; featured_image=&#8221;off&#8221; text_color=&#8221;light&#8221; _builder_version=&#8221;3.18.2&#8243; title_font=&#8221;|||on|||||&#8221; title_font_size=&#8221;32px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; title_font_size_tablet=&#8221;26px&#8221; title_font_size_phone=&#8221;&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; text_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; text_shadow_horizontal_length=&#8221;0.08em&#8221; text_shadow_vertical_length=&#8221;0.08em&#8221;]\r[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.26.3&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;]<h4>Jadwiga z Dzia\u0142y\u0144skich Zamoyska<\/h4>\n<p>za\u0142o\u017cycielka Szko\u0142y Domowej Pracy Kobiet, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni Fundacji Zak\u0142ady K\u00f3rnickie<br \/> <em>(ur. 4 lipca 1831 w Warszawie, zm. 4 listopada 1923 w K\u00f3rniku)<\/em><\/p>[\/et_pb_text][et_pb_testimonial portrait_url=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Jadwiga-Zamoyska-twarz.jpg&#8221; quote_icon=&#8221;off&#8221; quote_icon_color=&#8221;#2a5a53&#8243; portrait_width=&#8221;200px&#8221; portrait_height=&#8221;200&#8243; admin_label=&#8221;Sylwetka&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; body_font=&#8221;||on||||||&#8221; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_font_size=&#8221;18px&#8221; use_background_color=&#8221;off&#8221; max_width=&#8221;47%&#8221; max_width_tablet=&#8221;100%&#8221; max_width_phone=&#8221;&#8221; max_width_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; module_alignment=&#8221;left&#8221; custom_padding=&#8221;|0px||||&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; author_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; author_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; author_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; position_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; position_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; position_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; company_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; company_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; company_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; border_color_all=&#8221;#cecece&#8221; border_radii_portrait=&#8221;on|200px|200px|200px|200px&#8221; border_width_all_portrait=&#8221;5px&#8221; border_color_all_portrait=&#8221;#f0f2f3&#8243; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_style_image=&#8221;preset1&#8243; text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<p>Rok 2023 zosta\u0142 ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Jadwigi z Dzia\u0142y\u0144skich Zamoyskiej w uznaniu zas\u0142ug Jadwigi Zamoyskiej dla polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i kszta\u0142towania wzorc\u00f3w postaw obywatelskich, uniwersalnego i ponadczasowego potencja\u0142u jej my\u015bli wychowawczej.<\/p>[\/et_pb_testimonial][et_pb_text admin_label=&#8221;Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;]<blockquote>\n<p>Cz\u0142owiek rodzi si\u0119, dziedzicz\u0105c po przodkach pewne cechy, kt\u00f3re z czasem, wraz z jego rozwojem, zaczynaj\u0105 charakteryzowa\u0107 nowonarodzonego jako osob\u0119. Nowy cz\u0142owiek uczy si\u0119 \u015bwiata w oparciu o ten potencja\u0142 i w oparciu o niego kszta\u0142tuje swoj\u0105 osobowo\u015b\u0107. Ten potencja\u0142 charakteryzuje go, kreuje jego postawy, zachowania, dzia\u0142ania, relacje z innymi osobami i ze \u015bwiatem, z Bogiem i z ca\u0142\u0105 namacaln\u0105 reszt\u0105, z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142\u017cyje i kt\u00f3r\u0105 prze\u017cywa.<\/p>\n<p>Refleksyjno\u015b\u0107 jest jedn\u0105 z takich cech charakterystycznych. To specjalna ludzka w\u0142asno\u015b\u0107 poznawcza wspieraj\u0105ce widzenie, s\u0142yszenie, dotykanie, my\u015blenie czy prze\u017cywanie (mo\u017ce najbardziej wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 prze\u017cywania siebie i tego, co dociera do niego z zewn\u0105trz). Cz\u0142owiek obdarzony refleksj\u0105 poznaje g\u0142\u0119biej, wnika poznawczo we wszystko co go otacza, ale te\u017c ujmuje przedmiot poznania w kontekstach \u2026 i cz\u0119sto te\u017c, r\u00f3wnocze\u015bnie zdaje sobie z tego wszystkiego spraw\u0119, wi\u0119c przedmioty poznania konstytuuje wzgl\u0119dem samego siebie.<\/p>\n<p>Tak rodzi si\u0119 osoba filozofuj\u0105ca \u2013 z refleksji i poszukiwania prawdy.<\/p>\n<p>Pojawia si\u0119 w niej prze\u017cycie wsp\u00f3\u0142odczuwania, rozumienia tego, co mog\u0105 prze\u017cywa\u0107, co mog\u0105 odczuwa\u0107 inni. Dzi\u015b sporo si\u0119 m\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c o \u201ewdzi\u0119czno\u015bci\u201d, takiej \u015bwiadomie wypracowywanej, wewn\u0119trznej rado\u015bci za to, \u017ce si\u0119 jest \u2026 \u017ce si\u0119 \u017cyje, tak bez wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci. Z czasem taki cz\u0142owiek, to filozoficzne nastawienie skierowuje w okre\u015blon\u0105 stron\u0119, ukierunkowuje \u2013 niejako \u2013 ten sw\u00f3j wysublimowany ludzki aparat poznawczy na r\u00f3\u017cne tory i toczy si\u0119 tak przez \u015bwiat, przez swoje \u017cycie, radz\u0105c sobie, bo rozumiej\u0105c zmienne koleje losu.<\/p>\n<p>Wszyscy wielcy, kt\u00f3rzy co\u015b zrobili niecodziennego, zostawili co\u015b po sobie \u2013 czy to my\u015bli czy dzie\u0142a, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 nam obiektywnie nawet teraz, posiadali w\u0142a\u015bnie tak\u0105 refleksj\u0119.<\/p>\n<p>Refleksj\u0119 mo\u017cna pewnie te\u017c nabywa\u0107 z wiekiem, mo\u017cna refleksyjno\u015b\u0107 wykszta\u0142ci\u0107 w sobie, ale wymaga to specjalnego wysi\u0142ku i wiedzy, \u017ce ma ona dla nas istotn\u0105 warto\u015b\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Czytaj\u0105c \u201eWspomnienia\u201d Jadwigi Zamoyskiej (pisane przez ni\u0105 ju\u017c w podesz\u0142ym wieku), dowiadujemy si\u0119, \u017ce od zarania \u017cycia, by\u0142a dzieckiem refleksyjnym \u2026 nieco innym ni\u017c inne dzieci w ko\u0142o. Jako \u201einna\u201d by\u0142a te\u017c postrzegana przez najbli\u017cszych \u2013 rodzic\u00f3w, rodze\u0144stwo, znajomych. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142a by\u0142a dzieckiem niezwyczajnym i prawdopodobnie poprzez to w\u0142a\u015bnie jej wychowanie by\u0142o jak na tamte czasy i zwyk\u0142e i osobliwe. (Dzi\u015b chyba te\u017c tak jest, cho\u0107 inaczej wychowuje si\u0119 m\u0142ode pokolenia).<\/p>\n<p>Jadwiga swoj\u0105 refleksyjno\u015b\u0107 \u2013 jak pisze \u2013 dostrzeg\u0142a do\u015b\u0107 szybko. Nie prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to jednak na to, \u017ce zachowywa\u0142a si\u0119 jak dzikuska, ale by\u0142a inn\u0105 \u2026 w cicho\u015bci w\u0142asnych my\u015bli i prze\u017cy\u0107. Grzeczna, dobra dla rodzic\u00f3w i bliskich, nie chcia\u0142a im robi\u0107 k\u0142opot\u00f3w w trudnych czasach, po przegranej wojnie z Rosj\u0105 i w zwi\u0105zku z zaj\u0119tym przez rz\u0105d pruski maj\u0105tkiem. Chcia\u0142a by\u0107 niewidzialn\u0105 obserwatork\u0105 \u017cycia. Jako taka, z boku wszystkiego, by nie narzuca\u0107 si\u0119 obecno\u015bci\u0105, s\u0142ucha\u0142a rozm\u00f3w doros\u0142ych o b\u0142\u0119dach pope\u0142nionych na wojnie, b\u0142\u0119dach w polityce, w gospodarowaniu mieniem i Ojczyzn\u0105.<\/p>\n<p>Dosz\u0142a te\u017c do przekonania o potrzebie doskonalenia. Najpierw siebie samej, bo mia\u0142a przekonanie, \u017ce nic nie umie, a trzeba wiele umie\u0107, by odpowiednio zarz\u0105dza\u0107 cho\u0107by domem. Potem doskonalenia innych, by jako narodowi uda\u0142o si\u0119 Polakom odzyska\u0107 utracon\u0105 wolno\u015b\u0107 kraju, a potem doskonalenia innych, by te\u017c chcieli i umieli t\u0119 wolno\u015b\u0107 odzyska\u0107 i t\u0105 wolno\u015bci\u0105 zarz\u0105dza\u0107.<\/p>\n<p>Jej pasj\u0105 sta\u0142o si\u0119 \u201edoskonalenie\u201d.<\/p>\n<p>Wychowana w atmosferze szczerej religijno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, katolickiej na wz\u00f3r polski &#8211; stworzy\u0142a sw\u00f3j w\u0142asny katalog zasad i sposob\u00f3w dzia\u0142ania. Wzorem by\u0142 Jezus Chrystus, drogowskazem Pismo \u015awi\u0119te i katechizm.<\/p>\n<p>Tak kszta\u0142tuj\u0105c si\u0119 (od pewnego momentu ze wparciem panny Birt, nauczycielki i z czasem przyjaci\u00f3\u0142ki) dotar\u0142a do chwili, kt\u00f3rej chyba nikt si\u0119 wcze\u015bniej nie spodziewa\u0142. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce rodzice nie szykowali jej do zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia. Ona sama patrzy\u0142a na ma\u0142\u017ce\u0144stwo jak na form\u0119 niewolnictwa. A dzieci ? Nie czu\u0142a powo\u0142ania \u2013 ani rodzicielskiego ani te\u017c zakonnego. Jako dziecko pytana, o to, co chce robi\u0107 w \u017cyciu, odpowiada\u0142a, \u017ce marzy jej si\u0119 naucza\u0107 innych. W tamtych czasach jednak, od \u201edobrze urodzonych\u201d dziewcz\u0105t nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119 niczego ponad bycie matk\u0105 i uroczym dodatkiem do m\u0119\u017ca. W domu Jadwigi \u2013 jak podkre\u015bla autorka Wspomnie\u0144 \u2013 nikt tych dzieci\u0119cych marze\u0144 nie wy\u015bmiewa\u0142, ale i nie traktowa\u0142 powa\u017cnie, bo nauczycielkami zostawa\u0142y zwykle kobiety niskiego stanu lub wdowy, matrony, kt\u00f3rym los sprawi\u0142, \u017ce straci\u0142y lub nie posiada\u0142y maj\u0105tku.<\/p>\n<p>Niespodziewanie wi\u0119c, nagle objawi\u0142 si\u0119 kandydatem na m\u0119\u017ca najbardziej ukochany, jako bohater Polak\u00f3w, jako pomnik narodowy \u2013 wuj \u2013 W\u0142adys\u0142aw Zamoyski. I matka i ojciec zaproponowali: \u201ezdecyduj! \u2026 zechciej!\u201d \u2026 emocjonalnie za\u015b \u2013 wydaje si\u0119 \u2013 nie daj\u0105c dziewczynie wyboru.\u00a0<span style=\"font-size: 14px;\">Nieszcz\u0119sny akt zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia jednak, dla 20-to letniej Jadwigi, to chrze\u015bcija\u0144ski dar po\u015bwi\u0119cenia, s\u0142u\u017cby, zaparcia si\u0119 siebie na rzecz drugiego. W tym przypadku jako\u015b kochanego, ale inaczej, starszego o wiele dekad, ale dobrego przyjaciela i kogo\u015b komu s\u0142u\u017cy\u0107 wydawa\u0142o si\u0119 wyr\u00f3\u017cnieniem. Ale, by\u0107 matk\u0105 jego dzieci \u2013 wydawa\u0142o si\u0119 &#8211; zgroz\u0105. Zamoyska wspomina ten moment jako tragedi\u0119, upokorzenie, zdeptanie, rozpacz, ch\u0119\u0107 ucieczki i wstyd wielki \u2026 \u201eoddawano j\u0105 jak klacz\u201d, jak statuetk\u0119 w nagrod\u0119 za dobrze spe\u0142niony publiczny obowi\u0105zek \u2026 jak rzecz.<\/span><\/p>\n<p>By\u0142a jednak, i to nawet troch\u0119 wcze\u015bniej ju\u017c, mi\u0119dzy dziewczyn\u0105 i jej wujem jaka\u015b wi\u0119\u017a. Dzi\u015b trudno si\u0119 interpretuje\u00a0 j\u0119zyk tych dawnych list\u00f3w pomi\u0119dzy tak r\u00f3\u017cnymi osobami. Dojrza\u0142y m\u0119\u017cczyzna, genera\u0142, weteran, polityk i \u017carliwy katolik, ona m\u0142odziutka, niedo\u015bwiadczona, troch\u0119 z innego \u015bwiata \u2026 i czytaj\u0105c wyczuwa si\u0119 mi\u0119dzy nimi jakie\u015b przywi\u0105zanie, swoist\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 w dobieranych s\u0142owach, grzeczno\u015b\u0107 \u2013 ale nie wyuczon\u0105, troskliwo\u015b\u0107 \u2026<\/p>\n<p>Po dziwnym \u015blubie, bo jakby nie by\u0142o \u2013 dwojga krewnych, na pewno pojawi\u0142o si\u0119 jakie\u015b porozumienie mi\u0119dzy nimi, nierozpoznana za\u017cy\u0142o\u015b\u0107, przyjacielsko\u015b\u0107. Z list\u00f3w, kt\u00f3re do siebie pisali wynika, \u017ce oboje bardzo chcieli dobra drugiego. Genera\u0142 nie chcia\u0142, by czu\u0142a si\u0119 skrzywdzon\u0105. Ten dojrzalszy kierowa\u0142 ich post\u0119powaniem. Ta niedojrza\u0142a, nic nie wiedz\u0105ca o zajmowaniu si\u0119 domem, czy rodzicielstwie, podda\u0142a si\u0119, bardzo stara\u0142a si\u0119 i stale doskonali\u0142a. On niewiele \u017c\u0105da\u0142. Ona stara\u0142a si\u0119 by maksymalnie da\u0107 z i od siebie. On radzi\u0142 jak, a ona pyta\u0142a o rad\u0119. Z list\u00f3w bije wzajemne ciep\u0142o, u\u017cywane s\u0105 czu\u0142e s\u0142owa, zdrobnienia \u2026 musieli si\u0119 jako\u015b wewn\u0119trznie porozumie\u0107. Do\u015b\u0107 szybko na \u015bwiat przysz\u0142o te\u017c pierwsze dziecko.<\/p>\n<p>Niewiele dowiadujemy si\u0119 ze \u201eWspomnie\u0144\u201d Zamoyskiej o jej prze\u017cyciach zwi\u0105zanych z rodzicielstwem, jedynie l\u0119k (znany i dzi\u015b m\u0142odym matkom) oraz ch\u0119\u0107 wykonania dobrze zadania, przys\u0142u\u017cenia si\u0119 sprawie spe\u0142nienia obowi\u0105zku w domu oraz w zwi\u0105zku z pracami m\u0119\u017ca-genera\u0142a.\u00a0<span style=\"font-size: 14px;\">Bardziej \u2013 wydaje si\u0119 \u2013 pasjonowa\u0142o Jadwig\u0119 zajmowanie si\u0119 w\u0142a\u015bnie sprawami publicznymi, ni\u017c wicie i piel\u0119gnowanie gniazda rodzinnego. We \u201eWspomnieniach\u201d pisze, \u017ce wiele musia\u0142a si\u0119 nauczy\u0107 \u2026 np. wydawa\u0107 obiady, znale\u017a\u0107 dla nich mieszkanie, umeblowa\u0107 je, chadza\u0107 i by\u0107 b\u0142yskotliw\u0105 na rozlicznych spotkaniach, uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w (co bardzo lubi\u0142a), by\u0107 sekretarzem, doradc\u0105, PR-owcem, towarzyszk\u0105 w doli i niedoli genera\u0142a i ministra. On tworzy\u0142 Legiony w Turcji i zabiega\u0142 o udzia\u0142 imperi\u00f3w, rywalizuj\u0105cych wtedy w Europie, w wojnie z Rosj\u0105, by stworzy\u0107 szanse na odtworzenie Polski. Bywa\u0142a z nim w obozie wojskowym i na salonach ambasad. Sprawia\u0142a si\u0119 \u015bwietnie, bo ub\u00f3stwiali j\u0105 \u017co\u0142nierze, a on chwali\u0142 j\u0105 za inteligencj\u0119, za stwarzany klimat podczas raut\u00f3w i spotka\u0144, za umiej\u0119tno\u015b\u0107 nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w, za rady, za szybkie uczenie si\u0119 obcych zwyczaj\u00f3w, czy zasad prowadzenia nie\u0142atwych rozm\u00f3w mi\u0119dzy polityk\u0105, a urokliw\u0105 kurtuazj\u0105. Szczytne, a \u015bwietnie zrealizowane zadania.<\/span><\/p>\n<p>Dzieci natomiast wychowywa\u0142y \u00a0si\u0119 u dziadk\u00f3w, u wuja Jana w K\u00f3rniku. By\u0142y te\u017c chwile szcz\u0119\u015bliwe w gronie rodzinnym, by\u0142y te\u017c prze\u017cycia tragiczne, jak choroby dzieci czy \u015bmier\u0107 c\u00f3rki. Nie stanowi\u0105 one jednak tak dobitnie istotnej zawarto\u015bci wspomnie\u0144 Jadwigi Zamoyskiej, jak dzia\u0142ania i obowi\u0105zki publiczne. Z list\u00f3w, i czu\u0142ych i troskliwych zarazem, \u00a0wynika, \u017ce uczucie wzajemnej mi\u0142o\u015bci r\u00f3wnie\u017c zaiskrzy\u0142o mi\u0119dzy Jadwig\u0105 i W\u0142adys\u0142awem, ale\u00a0 prawdopodobnie nie sta\u0142o si\u0119 istot\u0105 ich zwi\u0105zku. \u00a0Ale tego dzi\u015b nie rozstrzygniemy, bo inne panowa\u0142y wtedy konwencje. Oboje nie mieli te\u017c odpowiedniego temperamentu, by zauwa\u017cy\u0107 si\u0119 da\u0142o, co i jak prze\u017cywaj\u0105. On opanowany \u017co\u0142nierz, genera\u0142. Ona refleksyjna, doskonal\u0105ca si\u0119 &#8211; we wn\u0119trzu swoim wygasza\u0107 mog\u0142a emocjonalne uniesienia, porywy nami\u0119tno\u015bci. Wiemy, \u017ce uwa\u017ca\u0142a to za s\u0142uszne.<\/p>\n<p>\u201eWspomnienia\u201d Jadwigi Zamoyskiej ko\u0144cz\u0105 si\u0119 opisem okoliczno\u015bci zwi\u0105zanych z tocz\u0105cym si\u0119 na ziemiach polskich Powstaniem Styczniowym. Z innych \u017ar\u00f3de\u0142 ju\u017c musimy dowiadywa\u0107 si\u0119 o prze\u017cywanej tragedii \u015bmierci genera\u0142a, chorobach, mo\u017ce depresji i poszukiwaniu dalszej drogi \u2026 do realizacji jakiego\u015b sensu \u017cycia.<\/p>\n<p>W tamtych czasach, kobiety nie by\u0142y wychowywane, kszta\u0142cone, predestynowane do zajmowania si\u0119 sprawami publicznymi, wi\u0119c po \u015bmierci genera\u0142a, genera\u0142owej nikt nie zatrudni\u0142 do gry politycznej, do oddania si\u0119 zadaniu odzyskiwania niepodleg\u0142o\u015bci ojczyzny. Mog\u0142a zaj\u0105\u0107 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 charytatywn\u0105 jak inne kobiety, mog\u0142a i\u015b\u0107 do klasztoru. Jadwiga chcia\u0142a jednak czego\u015b wi\u0119cej i uwa\u017ca\u0142a, \u017ce musi si\u0119 tego nauczy\u0107. Ale w\u00f3wczas nie by\u0142o takich szk\u00f3\u0142, kt\u00f3re by j\u0105 zadowala\u0142y, do kt\u00f3rych mog\u0142y uda\u0107 si\u0119 kobiety.\u00a0<span style=\"font-size: 14px;\">Jedno, co mog\u0142a zrobi\u0107, to za\u0142o\u017cy\u0107 w\u0142asn\u0105 szko\u0142\u0119, dla takich jak\u0105 sama by\u0142a oraz dla takich, kt\u00f3re dzi\u0119ki zdobyciu okre\u015blonych kwalifikacji b\u0119d\u0105 mog\u0142y wp\u0142ywa\u0107 na innych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mog\u0142y znale\u017a\u0107 dobr\u0105 prac\u0119, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 umia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107, ale i zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem pod nieobecno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn walcz\u0105cych o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Szko\u0142\u0119 zawodow\u0105 \u2013 szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra dawa\u0142a kobietom samodzielno\u015b\u0107. Taka szko\u0142a, to nie\u0142atwa sprawa. Nie by\u0142o takich lub nie by\u0142y zadowalaj\u0105ce i \u015bwiat nie by\u0142 jeszcze got\u00f3w na takie szko\u0142y jak Szko\u0142a Genera\u0142owej, na jej absolwentki.<\/span><\/p>\n<p>Jadwiga Zamoyska przekroczy\u0142a sw\u00f3j czas, tak w sensie spo\u0142ecznym, jak i emocjonalnym. Trudno powiedzie\u0107 nawet, czy takie czasy, w jakich mog\u0142aby si\u0119 spe\u0142ni\u0107 kiedy\u015b nasta\u0142y, b\u0105d\u017a nastan\u0105. Dzi\u015b mo\u017cna si\u0119 tego, co ona chcia\u0142a nauczy\u0107, uczy\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach z osobna. Wtedy, by\u0142o dziwnym, to co ona chcia\u0142a przekazywa\u0107 nowemu pokoleniu polskich dziewcz\u0105t w K\u00f3rniku i w zakopia\u0144skich Ku\u017anicach .<\/p>\n<p>Kobiety posiadaj\u0105ce zaw\u00f3d &#8211; s\u0142u\u017c\u0105ce o podwy\u017cszonych kwalifikacjach, umiej\u0105ce zajmowa\u0107 si\u0119 domem z trosk\u0105 i odpowiedzialno\u015bci\u0105 \u2013 doskona\u0142e. Matki umiej\u0105ce zarz\u0105dza\u0107 tym, co nazywano maj\u0105tkiem, wychowywa\u0107 samodzielnie dzieci \u2013 tak duchowo, jak i fizycznie. Patriotki w domu, w ko\u015bciele, dzia\u0142aj\u0105ce w instytucjach publicznych. Czu\u0142e i twarde. Wykszta\u0142cone, odwa\u017cnie my\u015bl\u0105ce, ale i pokorne. Wierne, pi\u0119kne i samodzielne!\u00a0 Skromne w mowie i zachowaniu, ale i stanowcze, takie kt\u00f3re te\u017c potrafi\u0142y by\u0107 partnerem m\u0119\u017cczyzny \u2013 cud &#8211; Klejnoty Genera\u0142owej Zamoyskiej.<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/rokjadwigi.fzk.pl\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Rok-Jadwigi-2-300x169.png\" width=\"300\" height=\"169\" alt=\"\" class=\"wp-image-173547 alignnone size-medium\" \/><\/a>\u00a0Zbi\u00f3r informacji o wydarzeniach zwi\u0105zanych z og\u0142oszonym w 2023 roku Rokiem Jadwigi Zamoyskiej oraz szereg materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych Patronki zanajduje si\u0119 na stronie <a href=\"https:\/\/rokjadwigi.fzk.pl\/\">www.rokjadwigi.fzk.pl<\/a><\/p>\n<\/blockquote>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Galeria&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<h1>Galeria<\/h1>[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;173560,173561,173562,2447,173563,173576,173564,173577,173579,173559,173578&#8243; posts_number=&#8221;12&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_gallery][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<p>Wpis powsta\u0142 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Fundacj\u0105 Zak\u0142ady K\u00f3rnickie i Bibliotek\u0105 K\u00f3rnick\u0105 PAN<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/fzk.pl\/projekty\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2444\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-227x300.jpg\" alt=\"\" width=\"71\" height=\"94\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-227x300.jpg 227w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-768x1015.jpg 768w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-775x1024.jpg 775w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-1080x1428.jpg 1080w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK.jpg 1181w\" sizes=\"(max-width: 71px) 100vw, 71px\" \/><\/a>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.bkpan.poznan.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Biblioteka-Kornicka-logo-300x112.png\" width=\"230\" height=\"86\" alt=\"\" class=\"wp-image-173500 alignnone size-medium\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Biblioteka-Kornicka-logo-300x112.png 300w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Biblioteka-Kornicka-logo.png 367w\" sizes=\"(max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><\/p>[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci:&#8221; open=&#8221;on&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; admin_label=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci &#8211; guzik&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.0&#8243; title_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; background_color=&#8221;#ffffff&#8221; border_radii=&#8221;on|0px|0px|0px|0px&#8221; border_color_all=&#8221;#2a5a53&#8243; border_width_top=&#8221;10&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=2439\">&#8222;W\u0142adys\u0142aw hr. Zamoyski &#8211; Pan z Wielkopolski &#8211; W\u0142adca Tatr&#8221; &#8211; film dok.<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=3393\"><strong>&#8222;Tytus hr. Dzia\u0142y\u0144ski&#8221; &#8211; film dok.<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;3.22&#8243; background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Polecane artykuly&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<h1>Polecane artyku\u0142y<\/h1>\r[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=&#8221;off&#8221; posts_number=&#8221;12&#8243; include_categories=&#8221;3&#8243; show_more=&#8221;on&#8221; show_author=&#8221;off&#8221; show_date=&#8221;off&#8221; show_categories=&#8221;off&#8221; admin_label=&#8221;Artyku\u0142y &#8211;  Historia&#8221; _builder_version=&#8221;3.26.3&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; meta_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; meta_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; meta_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; read_more_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; read_more_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; read_more_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; pagination_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_horizontal_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_image_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_image_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221;]\r[\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jadwiga Zamoyska &#8211; Patronka Roku 2023 &#8211; za\u0142o\u017cycielka Szko\u0142y Domowej Pracy Kobiet, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni Fundacji Zak\u0142ady K\u00f3rnickie<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":173547,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<p>Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p><p>W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.<br \/>Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p><p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.<br \/>Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p><p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p><p>W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.<br \/>Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p><p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p><p>Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p><p>Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.<br \/>Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p><blockquote><p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON<br \/>MINISTRA OBRONY NARODOWEJ<br \/>z dnia 9 kwietnia 2014 r.<br \/>w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>ROZDZIA\u0141 IV<br \/>Barwy Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>\u00a7 22.<br \/>1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:<br \/>1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;<br \/>2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;<br \/>3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;<br \/>4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;<br \/>5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;<br \/>6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.<br \/>2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.<br \/>3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:<br \/>1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;<br \/>2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;<br \/>3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[22,3],"tags":[108,109,67,68],"class_list":["post-173534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","category-historia","tag-dzialynsy","tag-jadwiga-zamoyska","tag-kornik","tag-zakopane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=173534"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173848,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173534\/revisions\/173848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/173547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=173534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=173534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=173534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}