{"id":174391,"date":"2024-12-03T19:26:16","date_gmt":"2024-12-03T18:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174391"},"modified":"2025-10-16T14:13:43","modified_gmt":"2025-10-16T13:13:43","slug":"czysta-energia-cykl-edycja-iv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174391","title":{"rendered":"R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna &#8211; Cykl &#8211; CZ\u0118\u015a\u0106 IV"},"content":{"rendered":"\n[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; background_color=&#8221;#efefef&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/cykl-naglowek-artykul-RB-4-1.jpg&#8221; parallax=&#8221;on&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_height=&#8221;57px&#8221; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_post_title author=&#8221;off&#8221; date=&#8221;off&#8221; comments=&#8221;off&#8221; featured_image=&#8221;off&#8221; text_color=&#8221;light&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; title_font=&#8221;|||on|||||&#8221; title_font_size=&#8221;32px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; title_font_size_tablet=&#8221;26px&#8221; title_font_size_phone=&#8221;&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; text_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; text_shadow_horizontal_length=&#8221;0.08em&#8221; text_shadow_vertical_length=&#8221;0.08em&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<blockquote>\n<h5>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna jest jedn\u0105 z fundamentalnych zasad istnienia wszystkiego, co nas otacza. Wszystkie atomy, cz\u0105steczki, pierwiastki i ich zwi\u0105zki, a tak\u017ce struktury fizyczne i chemiczne, istniej\u0105 w ci\u0105g\u0142ym ruchu i przemianach. To nieustanne zmiany, przechodzenie jednych stan\u00f3w w inne, kszta\u0142tuj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, jak\u0105 znamy. Bez tego ruchu rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142aby statyczna i prawdopodobnie niepoznawalna.<\/h5>\n<\/blockquote>\n<p>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna to szczeg\u00f3lny przejaw tej dynamicznej rzeczywisto\u015bci. Od momentu, gdy \u017cycie zaistnia\u0142o na Ziemi w sprzyjaj\u0105cych warunkach fizycznych i chemicznych, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ewolucja \u2013 proces, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c jest odpowiedzi\u0105 na zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki. Klimat, definiowany przez d\u0142ugotrwa\u0142e interakcje mi\u0119dzy atmosfer\u0105, wod\u0105, ziemi\u0105 i s\u0142o\u0144cem, kszta\u0142tuje warunki, w jakich to \u017cycie istnieje i ewoluuje.<\/p>\n<p>\u017bycie, dostosowuj\u0105c si\u0119 do tych zmian, rozwija\u0142o si\u0119 w niesko\u0144czonej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci form i proces\u00f3w. Pierwsze organizmy i ich uk\u0142ady, nap\u0119dzane energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105, zacz\u0119\u0142y przekszta\u0142ca\u0107 nasz\u0105 planet\u0119, tworz\u0105c biosfer\u0119 \u2013 stref\u0119 \u017cycia. Po 4 miliardach lat ci\u0105g\u0142ych interakcji i zmian trudno znale\u017a\u0107 miejsce na Ziemi, gdzie \u017cycie nie wywar\u0142o swojego wp\u0142ywu. Stabilne warunki sprzyjaj\u0105 wi\u0119kszej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i liczbie organizm\u00f3w, ale \u017cycie znajduje swoje miejsce tak\u017ce w ekstremalnych \u015brodowiskach.<\/p>\n<p>Zjawisko \u017cycia, pocz\u0105tkowo zwi\u0105zane z oceanami, stopniowo przenios\u0142o si\u0119 na l\u0105d. Aby l\u0105d m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 zasiedlony, musia\u0142y powsta\u0107 specjalne warunki \u2013 tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ewolucja gleby. Gleba to skomplikowana struktura sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z drobin zwietrza\u0142ych ska\u0142, wilgoci, powietrza oraz masy martwych organizm\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 nieustannie przetwarzane przez organizmy \u017cywe. To tak\u017ce pr\u00f3chnica \u2013 niezwyk\u0142y zas\u00f3b powstaj\u0105cy w wyniku tych proces\u00f3w, kt\u00f3ry staje si\u0119 baz\u0105 do \u017cycia kolejnych grup organizm\u00f3w.<\/p>\n<p>Wszystkie elementy gleby s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane przez sie\u0107 interakcji pomi\u0119dzy bakteriami, pierwotniakami, glonami, porostami, grzybami, protistami, ro\u015blinami i zwierz\u0119tami. Wydaje si\u0119, \u017ce kluczow\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu struktury gleby odgrywaj\u0105 grzyby, kt\u00f3rych strz\u0119pki wi\u0105\u017c\u0105 jej sk\u0142adniki w stabiln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Grzyby oraz kwasy humusowe w pr\u00f3chnicy stymuluj\u0105 aktywno\u015b\u0107 innych organizm\u00f3w, w tym ro\u015blin, kt\u00f3re przekszta\u0142caj\u0105 zasoby organiczne w nowe formy \u017cycia.<\/p>\n<p>Bez tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci organizm\u00f3w glebowych nie by\u0142oby gleby w jej pe\u0142nym biologicznym znaczeniu. Gleba nie jest wi\u0119c tylko martw\u0105 warstw\u0105 pod\u0142o\u017ca \u2013 to \u017cyj\u0105cy system, w kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworz\u0105c fundament dla \u017cycia na l\u0105dzie.<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=&#8221;ZAPRASZAMY R\u00d3WNIE\u017b DO OBEJRZENIA INNYCH FILM\u00d3W Z CYKLU O R\u00d3\u017bNORODNO\u015aCI BIOLOGICZNEJ:&#8221; open=&#8221;on&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; open_icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; admin_label=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci &#8211; guzik&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; title_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; background_color=&#8221;#ffffff&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; border_radii=&#8221;on|0px|0px|0px|0px&#8221; border_color_all=&#8221;#2a5a53&#8243; border_width_top=&#8221;10&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h4>CZ\u0118\u015a\u0106 I:<\/h4>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=2296\">Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=2193\">Drzewo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=2323\">Sadzenie drzew<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h4>CZ\u0118\u015a\u0106 II:<\/h4>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173611\">Pochodzenie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173640\">Lasy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173981\">\u0141\u0105ki<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=173995\">Miasto<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h4>CZ\u0118\u015a\u0106 III:<\/h4>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174634\">Ewolucja<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174243\">Litosfera<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174236\">Hydrosfera<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174217\">Atmosfera<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174203\">Biosfera<\/a><\/li>\n<\/ul>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<h1>Filmy z cyklu R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 Biologiczna \u2014 cz\u0119\u015b\u0107 IV<\/h1>[\/et_pb_text][et_pb_post_slider posts_number=&#8221;8&#8243; include_categories=&#8221;142&#8243; orderby=&#8221;date_asc&#8221; show_arrows=&#8221;off&#8221; show_more_button=&#8221;off&#8221; excerpt_length=&#8221;120&#8243; show_meta=&#8221;off&#8221; use_text_overlay=&#8221;on&#8221; text_overlay_color=&#8221;rgba(42,90,83,0.8)&#8221; admin_label=&#8221;Slider Cykl&#8221; module_id=&#8221;fb-post-slider&#8221; module_class=&#8221;ds-fw-slider&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; header_text_align=&#8221;left&#8221; header_font_size=&#8221;20&#8243; body_text_align=&#8221;left&#8221; background_color=&#8221;#2A5A53&#8243; button_alignment=&#8221;right&#8221; text_orientation=&#8221;left&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; auto=&#8221;on&#8221; auto_speed=&#8221;3000&#8243; auto_ignore_hover=&#8221;on&#8221; border_width_all=&#8221;20px&#8221; border_color_all=&#8221;#2a5a53&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_post_slider][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.22.1&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<p>Cykl zrealizowany zosta\u0142 na zlecenie:<br \/><strong>Fundacji Zak\u0142ady K\u00f3rnickie<span>\u00a0<\/span><\/strong>w ramach<span>\u00a0<\/span><strong>Programu Drzewo Franciszka<\/strong><br \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-173619 alignnone size-medium\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo_drzewo_franciszka_3-1-239x300.jpg\" alt=\"\" width=\"73\" height=\"92\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo_drzewo_franciszka_3-1-239x300.jpg 239w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo_drzewo_franciszka_3-1.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 73px) 100vw, 73px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fzk.pl\/wp-content\/themes\/FZK\/img\/logo-main.svg\" alt=\"strona g\u0142\u00f3wna\" width=\"65\" height=\"85\" \/><\/p>\n<p>Realizacj\u0119 dofinansowano z \u015brodk\u00f3w <strong>Wojew\u00f3dzkiego Funduszu Ochrony<br \/><\/strong><strong>\u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu<br \/><\/strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/WFOS%CC%81GW_Nowe-logo_pelna-nazwa_KOLOR-300x201.png\" width=\"140\" height=\"94\" alt=\"\" class=\"wp-image-173620 alignnone size-medium\" \/><\/p>[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=&#8221;Filmy w tej cz\u0119\u015bci cyklu to:&#8221; open=&#8221;on&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; open_icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; admin_label=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci &#8211; guzik&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; title_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; background_color=&#8221;#ffffff&#8221; border_radii=&#8221;on|0px|0px|0px|0px&#8221; border_color_all=&#8221;#2a5a53&#8243; border_width_top=&#8221;10&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174401\">Pochodzenie gleby<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174424\">Pierwsze organizmy glebowe<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174443\">Ewolucja gleby<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174459\">Gleba antropogeniczna<\/a><\/li>\n<\/ul>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;O nauce&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe00a;||divi||400&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; image_icon_background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;44px&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; header_level=&#8221;h3&#8243; image_icon_custom_padding=&#8221;8px|8px|8px|8px|false|false&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; border_radii_image=&#8221;on|100%|100%|100%|100%&#8221; icon_font_size=&#8221;44px&#8221; use_circle=&#8221;on&#8221; circle_border_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; image_icon_background_color__sticky_enabled=&#8221;#2a5a53&#8243; image_icon_background_color__sticky=&#8221;#2a5a53&#8243;]<p>O nauce &#8211; to portal powsta\u0142y z my\u015bl\u0105 o upowszechnianiu wiedzy.<\/p>\r[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;Nasza wizja&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe0e2;||divi||400&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; image_icon_background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;44px&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; header_level=&#8221;h3&#8243; image_icon_custom_padding=&#8221;8px|8px|8px|8px|false|false&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; border_radii_image=&#8221;on|100%|100%|100%|100%&#8221; icon_font_size=&#8221;44px&#8221; use_circle=&#8221;on&#8221; circle_border_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; image_icon_background_color__sticky_enabled=&#8221;#2a5a53&#8243; image_icon_background_color__sticky=&#8221;#2a5a53&#8243;]<p>Upowszechnia\u0107 wiedz\u0119 i pokazywa\u0107 to co za horyzontem.<\/p>\r[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;Zesp\u00f3\u0142 O-nauce.pl&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe108;||divi||400&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; image_icon_background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;44px&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; header_level=&#8221;h3&#8243; image_icon_custom_padding=&#8221;8px|8px|8px|8px|false|false&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; border_radii_image=&#8221;on|100%|100%|100%|100%&#8221; icon_font_size=&#8221;44px&#8221; use_circle=&#8221;on&#8221; circle_border_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; image_icon_background_color__sticky_enabled=&#8221;#2a5a53&#8243; image_icon_background_color__sticky=&#8221;#2a5a53&#8243;]<p>To ludzie \u017c\u0105dni by ca\u0142y czas poszerza\u0107 swoje horyzonty.<\/p>\r[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gleba nie jest tylko martw\u0105 warstw\u0105 pod\u0142o\u017ca \u2013 to \u017cyj\u0105cy system, w kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworz\u0105c fundament dla \u017cycia na l\u0105dzie. Ma ona istotne znaczenie dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej Ziemi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":174481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<p>Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p><p>W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.<br \/>Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p><p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.<br \/>Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p><p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p><p>W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.<br \/>Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p><p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p><p>Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p><p>Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.<br \/>Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p><blockquote><p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON<br \/>MINISTRA OBRONY NARODOWEJ<br \/>z dnia 9 kwietnia 2014 r.<br \/>w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>ROZDZIA\u0141 IV<br \/>Barwy Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>\u00a7 22.<br \/>1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:<br \/>1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;<br \/>2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;<br \/>3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;<br \/>4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;<br \/>5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;<br \/>6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.<br \/>2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.<br \/>3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:<br \/>1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;<br \/>2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;<br \/>3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[5,8],"tags":[118,137,143,112,145],"class_list":["post-174391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przyroda","category-wideo","tag-bioroznorodnosc","tag-ewolucja","tag-gleba","tag-roznorodnosc-biologiczna","tag-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=174391"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":174688,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174391\/revisions\/174688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/174481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=174391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=174391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=174391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}