{"id":174424,"date":"2024-12-03T22:11:30","date_gmt":"2024-12-03T21:11:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174424"},"modified":"2025-10-16T14:08:00","modified_gmt":"2025-10-16T13:08:00","slug":"roznorodnosc-biologiczna-organizmy-glebowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=174424","title":{"rendered":"R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna – Pierwsze organizmy glebowe"},"content":{"rendered":"\n[et_pb_section fb_built=”1″ prev_background_color=”#ffffff” _builder_version=”4.27.4″ background_color=”#efefef” background_image=”https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/2-naglowek-RB-4-organizmy_glebowe-3.jpg” parallax=”on” top_divider_style=”slant2″ top_divider_height=”57px” top_divider_flip=”horizontal” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_post_title author=”off” date=”off” comments=”off” featured_image=”off” text_color=”light” _builder_version=”4.16″ title_font=”|||on|||||” title_font_size=”32px” text_orientation=”center” animation_style=”zoom” title_font_size_tablet=”26px” title_font_size_phone=”” title_font_size_last_edited=”on|desktop” text_shadow_style=”preset3″ text_shadow_horizontal_length=”0.08em” text_shadow_vertical_length=”0.08em” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.16″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” animation_style=”fade” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_2″ module_class=”guzik_do_filmu ” _builder_version=”4.16″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_button button_url=”#film_kotwica” button_text=”Film – Zobacz” button_alignment=”left” admin_label=”Guzik – Przejd\u017a do Film – tylko MOBILE” module_class=”videokotwicaguzik” _builder_version=”4.16″ custom_button=”on” button_icon=”||divi||400″ saved_tabs=”all” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_button][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ global_colors_info=”{}”]
\n
Bakterie s\u0105 wsz\u0119dzie, odk\u0105d zaistnia\u0142y jako pierwsze gdzie\u015b w litosferze i wyewoluowa\u0142y w oceanie. To one zapocz\u0105tkowa\u0142y ewolucj\u0119, kt\u00f3ra stopniowo wprowadza\u0142a na scen\u0119 \u017cycia inne grupy organizm\u00f3w, w tym pierwsze wielokom\u00f3rkowce, takie jak grzyby. Masy glon\u00f3w i sinic, kt\u00f3re zmieni\u0142y sk\u0142ad atmosfery Ziemi, zacz\u0119\u0142y gromadzi\u0107 si\u0119 na l\u0105dach, tworz\u0105c martwe zwa\u0142owiska \u2013 pierwszy krok ku ewolucji \u017cycia l\u0105dowego.<\/h5>\n<\/blockquote>\n

W tych zwa\u0142owiskach nowe organizmy uczy\u0142y si\u0119 przetwarza\u0107 martw\u0105 materi\u0119, korzystaj\u0105c z minera\u0142\u00f3w uwalnianych ze ska\u0142, powietrza i wody. Na p\u0142yciznach, na ska\u0142ach, bakterie, glony i grzyby rozpocz\u0119\u0142y swoj\u0105 ekspansj\u0119, przemieniaj\u0105c ja\u0142owe l\u0105dy w przestrze\u0144 pe\u0142n\u0105 \u017cycia. Kluczem do tego procesu by\u0142a symbioza \u2013 wsp\u00f3\u0142praca organizm\u00f3w, kt\u00f3ra od pocz\u0105tku istnienia \u017cycia umo\u017cliwia\u0142a wymian\u0119 pierwiastk\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, niezb\u0119dnych do dalszej ewolucji. Dzi\u0119ki temu kolejne grupy organizm\u00f3w \u2013 porosty, pierwotniaki, pierwsze ro\u015bliny i zwierz\u0119ta \u2013 mog\u0142y opu\u015bci\u0107 wod\u0119 i przystosowa\u0107 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w.<\/p>\n

Stopniowo, w \u015brodowisku zdominowanym przez grzyby, dzi\u0119ki mikoryzie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 coraz wi\u0119ksze ro\u015bliny, kt\u00f3rych korzenie pozwala\u0142y im rosn\u0105\u0107 ku s\u0142o\u0144cu. Martwe organizmy wzbogaca\u0142y pod\u0142o\u017ce w zwi\u0105zki w\u0119gla, mieszaj\u0105c si\u0119 z drobinami ska\u0142 i py\u0142em. Tak rodzi\u0142y si\u0119 zasoby gleby \u2013 wielowarstwowe struktury, kt\u00f3re gnij\u0105c i butwiej\u0105c, w zale\u017cno\u015bci od klimatu i lokalnych warunk\u00f3w, stworzy\u0142y podstaw\u0119 dla dalszego rozwoju \u017cycia na l\u0105dach.<\/p>\n

To historia pierwszych krok\u00f3w \u017cycia w kierunku r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i z\u0142o\u017cono\u015bci, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b mo\u017cemy podziwia\u0107.<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=”174434,174435,174436,174437,174438,174439″ gallery_orderby=”rand” fullwidth=”on” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” animation_style=”flip” auto=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_gallery][et_pb_toggle title=”ZAPRASZAMY R\u00d3WNIE\u017b DO OBEJRZENIA INNYCH FILM\u00d3W Z CYKLU O R\u00d3\u017bNORODNO\u015aCI BIOLOGICZNEJ:” open=”on” open_toggle_text_color=”#2a5a53″ icon_color=”#f0f2f3″ open_icon_color=”#f0f2f3″ admin_label=”Powi\u0105zane tre\u015bci – guzik” _builder_version=”4.27.4″ title_text_color=”#2a5a53″ body_text_color=”#2a5a53″ background_color=”#ffffff” custom_margin=”51px|||||” hover_enabled=”0″ border_radii=”on|0px|0px|0px|0px” border_color_all=”#2a5a53″ border_width_top=”10″ saved_tabs=”all” global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]

CZ\u0118\u015a\u0106 I:<\/h4>\n