{"id":175060,"date":"2026-03-20T19:41:40","date_gmt":"2026-03-20T18:41:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=175060"},"modified":"2026-03-21T21:58:26","modified_gmt":"2026-03-21T20:58:26","slug":"count-wadysaw-zamoyski-film","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=175060","title":{"rendered":"Count W\u0142adys\u0142aw Zamoyski &#8211; Master from Wielkopolska &#8211; Lord of the Tatras"},"content":{"rendered":"\n[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_color=&#8221;#efefef&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/zamoyski-cien.jpg&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_height=&#8221;57px&#8221; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_post_title author=&#8221;off&#8221; date=&#8221;off&#8221; comments=&#8221;off&#8221; featured_image=&#8221;off&#8221; text_color=&#8221;light&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; title_font=&#8221;|||on|||||&#8221; title_font_size=&#8221;32px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; title_font_size_tablet=&#8221;26px&#8221; title_font_size_phone=&#8221;&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; text_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; text_shadow_horizontal_length=&#8221;0.08em&#8221; text_shadow_vertical_length=&#8221;0.08em&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]\r[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; module_class=&#8221;guzik_do_filmu&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<blockquote data-path-to-node=\"1\">\n<h3 data-path-to-node=\"1,0\"><b data-path-to-node=\"1,0\" data-index-in-node=\"0\">A historical documentary commemorating a great patriot of humble origins, whose heart belonged to the Tatra Mountains and thanks to whom we can enjoy the Polish Morskie Oko lake today.<\/b><\/h3>\n<\/blockquote>[\/et_pb_text][et_pb_button button_url=&#8221;#film_kotwica&#8221; button_text=&#8221;Film &#8211; Zobacz&#8221; button_alignment=&#8221;left&#8221; admin_label=&#8221;Guzik &#8211; Przejd\u017a do Film &#8211; tylko MOBILE&#8221; module_class=&#8221;videokotwicaguzik&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_button=&#8221;on&#8221; button_icon=&#8221;&#xe04e;||divi||400&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_button][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<h4><strong>W\u0142adys\u0142aw Zamoyski<\/strong><\/h4>\n<p><em>(Count of the Jelita coat of arms \u2013 born November 18, 1853, in Paris, died October 3, 1924, in K\u00f3rnik \u2013 Polish social activist and founder of the K\u00f3rnik Foundation)<\/em><\/p>[\/et_pb_text][et_pb_testimonial portrait_url=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/fotWZ_001161.jpg&#8221; quote_icon=&#8221;off&#8221; quote_icon_color=&#8221;#2a5a53&#8243; portrait_width=&#8221;200&#8243; portrait_height=&#8221;200&#8243; admin_label=&#8221;Sylwetka&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; body_font=&#8221;||on||||||&#8221; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_font_size=&#8221;18&#8243; use_background_color=&#8221;off&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; border_color_all=&#8221;#cecece&#8221; border_radii_portrait=&#8221;on|200px|200px|200px|200px&#8221; border_width_all_portrait=&#8221;5px&#8221; border_color_all_portrait=&#8221;#f0f2f3&#8243; box_shadow_style_image=&#8221;preset1&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<p>Count W\u0142adys\u0142aw Zamoyski \u2014 a nobleman from Greater Poland, born and educated in Paris. He inherited the estate in K\u00f3rnik, near Pozna\u0144. Exiled from his own home, he settled in Zakopane. It was there that he purchased Morskie Oko. In his own way, he waited and fought \u2014 for an independent Homeland. In his last will and testament, he bequeathed his entire fortune to the Polish Nation.<\/p>[\/et_pb_testimonial][et_pb_text admin_label=&#8221;Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<p data-path-to-node=\"3\">Zamoyski once wrote in one of his letters:<\/p>\n<blockquote data-path-to-node=\"4\">\n<p data-path-to-node=\"4,0\">&#8222;The fortune that God placed in my hands, I have never considered my own property, but the property of Poland, in my temporary possession; a property from which I must not lose a single thing, and which is to serve the Fatherland alone, not me. For my personal needs, I have never taken a single cent from K\u00f3rnik. I have never allowed myself any luxuries. I denied myself everything that did not seem strictly indispensable. But where I believed the cause required it, I spared no effort. I had but one fervent desire: that these efforts be effective and that the aid given not be wasted. It is not about me\u2014for I need very little\u2014but about the harm done to the public cause, which everything at my disposal serves and shall continue to serve.&#8221;<\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"5\">There are extraordinary people among us. The life of Count W\u0142adys\u0142aw Zamoyski is proof of that.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\">He was the grandson of Tytus Dzia\u0142y\u0144ski and inherited the K\u00f3rnik estate from Tytus&#8217;s son, Jan Dzia\u0142y\u0144ski. He was also the owner of the lands formerly known as the &#8222;Zakopane Estate.&#8221; This territory encompassed one-third of today&#8217;s Polish Tatra Mountains, including Ku\u017anice, everything above Zakopane, areas surrounding and within the town, and the Ko\u015bcieliska Valley. He bought this estate at an auction as a &#8222;pile of stones&#8221; stripped of trees, for no one else wanted it. Zamoyski risked much, as those who intended to buy did so only to exploit the people, clear-cut the forests for paper, and crush the stone for rubble.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"7\">Thus, Zamoyski saved the Tatras from destruction. He brought order and culture where they were lacking. He planted forests, built a railway, several schools, waterworks, and a power plant. He held stakes in nearly every venture that enabled the development of the Polish highlander culture (<i data-path-to-node=\"7\" data-index-in-node=\"291\">g\u00f3ralszczyzna<\/i>). It was during that time that this specific Polish culture\u2014so close to everyone\u2019s heart, yet both primal and contemporary\u2014was shaped and tempered.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"8\">Without the influence of &#8222;the Manor,&#8221; as the locals called it, such dynamic and multi-dimensional development of this region could never have happened. Even Morskie Oko would likely be Slovak today, much like the Spi\u0161 region, were it not for Zamoyski\u2019s persistence and commitment.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"9\">He was rarely in K\u00f3rnik; expelled from Prussia as a citizen of another country, he could not live in his own home. Nevertheless, he multiplied his Greater Poland fortune and preserved the treasures of K\u00f3rnik. He had a &#8222;head for business,&#8221; immense diligence, a sense of duty, luck in his ventures, and a profound faith in God and the possibility of Poland regaining independence. To this cause, he dedicated everything\u2014personal, social, and professional.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"10\">At the end of his life\u2014when Poland was already independent\u2014he established a Foundation and bequeathed everything\u2014his K\u00f3rnik and his Tatras with Zakopane\u2014to us: to all Poles.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"11\">By vanishing from the pages of history in such a way, the Dzia\u0142y\u0144ski family of the Ogo\u0144czyk coat of arms and one line of the Zamoyski family sought to redeem, through a powerful work of great value, at least a part of what their ancestors had lost. They proved themselves to be true nobility. We, living today, must never forget them or people like them.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\"><span style=\"text-decoration: underline;\">The film features:<\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"2,0,0\"><b data-path-to-node=\"2,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Prof. Andrzej Kwilecki<\/b> \u2013 Adam Mickiewicz University (UAM),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Prof. Kazimierz Karolczak<\/b> \u2013 Pedagogical University of Krakow,\u00a0<b data-path-to-node=\"2,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Prof. Stanis\u0142aw Hodorowicz,\u00a0<\/b><b data-path-to-node=\"2,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Dr. Wanda Karkuci\u0144ska<\/b> \u2013 The K\u00f3rnik Library of the Polish Academy of Sciences (PAN),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Miros\u0142aw Kwieci\u0144ski<\/b> \u2013 The K\u00f3rnik Library of the Polish Academy of Sciences (PAN),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,5,0\" data-index-in-node=\"0\">Dr. Danuta P\u0142ygawko<\/b> \u2013 Adam Mickiewicz University (UAM),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,6,0\" data-index-in-node=\"0\">Dr. Jerzy Roszkowski<\/b> \u2013 The Tatra Museum in Zakopane,\u00a0<b data-path-to-node=\"2,7,0\" data-index-in-node=\"0\">Dr. Marcin Guzik<\/b> \u2013 Tatra National Park (TPN),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,8,0\" data-index-in-node=\"0\">Piotr B\u0105k<\/b> \u2013 The W\u0142adys\u0142aw Zamoyski Club in Zakopane,\u00a0<b data-path-to-node=\"2,9,0\" data-index-in-node=\"0\">Tomasz Dziado\u0144<\/b> \u2013 Tatra National Park (TPN),\u00a0<b data-path-to-node=\"2,10,0\" data-index-in-node=\"0\">Sister Ambrozja Anna Stelmach<\/b> \u2013 St. Albert\u2019s Hermitage at Kalat\u00f3wki,\u00a0<b data-path-to-node=\"2,11,0\" data-index-in-node=\"0\">Teresa Gro\u0144czak,\u00a0<\/b><b data-path-to-node=\"2,12,0\" data-index-in-node=\"0\">Maria W\u00f3jcik<\/b><\/p>\n<p data-path-to-node=\"2,0,0\"><b data-path-to-node=\"2,12,0\" data-index-in-node=\"0\"><\/b><\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\"><span style=\"text-decoration: underline;\">The film utilizes:<\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">Archive materials from the collections of:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"3\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"3,0,0\">The K\u00f3rnik Library of the Polish Academy of Sciences (PAN)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"4\">Music from the collections of:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"5\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"5,0,0\">The Henryk Wieniawski Musical Society in Pozna\u0144<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_code _builder_version=&#8221;4.16&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<a name=\"film_kotwica\"><\/a>[\/et_pb_code][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Video&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<h1>Film<\/h1>\r[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<div style=\"width: 1080px\" class=\"wp-video\"><!--[if lt IE 9]><script>document.createElement('video');<\/script><![endif]-->\n<video class=\"svq wp-video-shortcode\" id=\"video-175060-1\" width=\"1080\" height=\"608\" poster=\"http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/filmy\/hrabia_zamoyski\/zamoyski.jpg\" preload=\"metadata\" controls=\"controls\" data-svqIndex=\"\"><source type=\"video\/mp4\" src=\"https:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/filmy\/hrabia_zamoyski\/Zamoyski-ENG-lektor.mp4\" title=\"1080p\" data-order=\"1080\"><\/video><script type=\"text\/javascript\">var svq_playlist_data = [];\nvar svq_options = [];\nvar svq_embed_urls = [];\nsvq_embed_urls.push([]);\nsvq_playlist_data.push([{\"svq_video\":[{\"svq_url\":\"https:\\\/\\\/o-nauce.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/filmy\\\/hrabia_zamoyski\\\/Zamoyski-ENG-lektor.mp4\",\"svq_label\":\"1080p\",\"svq_length\":\"1:01:01\",\"svq_mime\":\"video\\\/mp4\",\"svq_order\":\"1080\"}]}]);\nsvq_options.push({\"svq_active\":\"on\",\"svq_sort_qualities\":\"desc\",\"svq_embed_active\":false});\n<\/script><\/div>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Loga&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<p><strong>Production co-financed by:<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2444 alignleft\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-227x300.jpg\" alt=\"\" width=\"76\" height=\"99\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-227x300.jpg 227w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-768x1015.jpg 768w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-775x1024.jpg 775w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-1080x1428.jpg 1080w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK-400x516.jpg 400w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-FZK.jpg 1181w\" sizes=\"(max-width: 76px) 100vw, 76px\" \/>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2443\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo_kwadrat_bialy-MHP-300x285.jpg\" alt=\"\" width=\"109\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo_kwadrat_bialy-MHP-300x285.jpg 300w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo_kwadrat_bialy-MHP-768x729.jpg 768w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo_kwadrat_bialy-MHP.jpg 917w\" sizes=\"(max-width: 109px) 100vw, 109px\" \/>\u00a0\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2445\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ-281x300.jpg\" alt=\"\" width=\"84\" height=\"90\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ-281x300.jpg 281w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ-768x820.jpg 768w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ-959x1024.jpg 959w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ-1080x1154.jpg 1080w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/logo-PJ.jpg 1836w\" sizes=\"(max-width: 84px) 100vw, 84px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Galeria&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<h1>Gallery \u2014 Film Stills<\/h1>[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;2446,2447,2448,2456,2452,2449,2450,2451,2453,2454,2455&#8243; posts_number=&#8221;6&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; hover_overlay_color=&#8221;rgba(255,255,255,0.9)&#8221; hover_icon=&#8221;&#x54;||divi||400&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.6&#8243; custom_margin=&#8221;||35px|||&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]\r[\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Polecane artykuly&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<h1>Polecane artyku\u0142y<\/h1>\r[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=&#8221;off&#8221; posts_number=&#8221;12&#8243; include_categories=&#8221;3&#8243; show_more=&#8221;on&#8221; show_author=&#8221;off&#8221; show_date=&#8221;off&#8221; show_categories=&#8221;off&#8221; admin_label=&#8221;Artyku\u0142y &#8211; Historia&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A historical documentary presenting the man and his life\u2019s work. Free from the kind of spectacle that may be intriguing but often presents merely a vision, never touching the truth. Here, what matters are the documents and the protagonist himself. A man\u2014perhaps a challenging one\u2014who was indifferent to glory and left us everything he possessed, while he himself remained somewhat hidden.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<p>Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p><p>W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.<br \/>Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p><p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.<br \/>Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p><p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p><p>W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.<br \/>Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p><p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p><p>Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p><p>Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.<br \/>Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p><blockquote><p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON<br \/>MINISTRA OBRONY NARODOWEJ<br \/>z dnia 9 kwietnia 2014 r.<br \/>w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>ROZDZIA\u0141 IV<br \/>Barwy Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>\u00a7 22.<br \/>1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:<br \/>1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;<br \/>2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;<br \/>3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;<br \/>4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;<br \/>5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;<br \/>6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.<br \/>2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.<br \/>3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:<br \/>1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;<br \/>2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;<br \/>3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[198,8],"tags":[213,217,218,216,220,219,214,215,66,68],"class_list":["post-175060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-english","category-wideo","tag-countzamoyski","tag-historydocumentary","tag-kornikcastle","tag-morkieoko","tag-nationalheritage","tag-polishhistory","tag-polishpatriot","tag-tatramountains","tag-wladyslaw-zamoyski","tag-zakopane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=175060"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":175110,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175060\/revisions\/175110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=175060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=175060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=175060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}