{"id":1807,"date":"2018-12-21T18:18:58","date_gmt":"2018-12-21T18:18:58","guid":{"rendered":"http:\/\/test.o-nauce.pl\/?p=1807"},"modified":"2020-01-06T16:44:53","modified_gmt":"2020-01-06T15:44:53","slug":"polska-kokarda-narodowa-copy-copy-copy-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=1807","title":{"rendered":"Wspomnienia z Powstania Wielkopolskiego &#8211; Zdobycie lotniska na \u0141awicy"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;3.22&#8243; background_color=&#8221;#efefef&#8221; background_image=&#8221;http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/lawica_pniewski.jpg&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_height=&#8221;57px&#8221; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_post_title author=&#8221;off&#8221; date=&#8221;off&#8221; comments=&#8221;off&#8221; featured_image=&#8221;off&#8221; text_color=&#8221;light&#8221; _builder_version=&#8221;3.18.2&#8243; title_font=&#8221;|||on|||||&#8221; title_font_size=&#8221;32px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; title_font_size_tablet=&#8221;26px&#8221; title_font_size_phone=&#8221;&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; text_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; text_shadow_horizontal_length=&#8221;0.08em&#8221; text_shadow_vertical_length=&#8221;0.08em&#8221;]<br \/>\n[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243;]<\/p>\n<h3>Wspomnienia z Powstania Wielkopolskiego &#8211; Zdobycie lotniska na \u0141awicy<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_testimonial author=&#8221;Wiktor Pniewski&#8221; job_title=&#8221;(ur. 5 grudnia 1891 w K\u0142ecku zm. 13 sierpnia 1974 w Ko\u017aminie)&#8221; portrait_url=&#8221;http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Pniewski-Wiktor.jpg&#8221; quote_icon_color=&#8221;#2a5a53&#8243; portrait_width=&#8221;200&#8243; portrait_height=&#8221;200&#8243; admin_label=&#8221;Sylwetka&#8221; _builder_version=&#8221;3.18.2&#8243; body_font=&#8221;||on||||||&#8221; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_font_size=&#8221;18&#8243; use_background_color=&#8221;off&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; border_color_all=&#8221;#cecece&#8221; border_radii_portrait=&#8221;on|200px|200px|200px|200px&#8221; border_width_all_portrait=&#8221;5px&#8221; border_color_all_portrait=&#8221;#f0f2f3&#8243; box_shadow_style_image=&#8221;preset1&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<\/p>\n<p>Pu\u0142kownik Wojska Polskiego, pilot, uczestnik powstania wielkopolskiego, organizator lotnictwa powsta\u0144czego, organizator i uczestnik pierwszego nalotu bombowego lotnictwa II RP, uczestnik walk we Francji i Wielkiej Brytanii.<\/p>\n<p>[\/et_pb_testimonial][et_pb_text admin_label=&#8221;Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u&#8221; _builder_version=&#8221;4.0.11&#8243;]<\/p>\n<h5>Na pocz\u0105tku 1919 roku Powstanie Wielkopolskie rozgorza\u0142o ju\u017c na dobre. Poza Poznaniem, w kt\u00f3rym praktycznie przej\u0119to ju\u017c wszystkie jednostki niemieckie, walki toczy\u0142y si\u0119 w prawie ka\u017cdym miasteczku i jego okolicach. Pod samym Poznaniem zosta\u0142o jeszcze jedno wa\u017cne miejsce znajduj\u0105ce si\u0119 nadal w r\u0119kach niemieckich. Lotnisko wojskowe we wsi \u0141awica.<\/h5>\n<blockquote>\n<p>Powsta\u0144cy zdawali sobie oczywi\u015bcie spraw\u0119 z zagro\u017cenia, jakie stwarza\u0142o lotnisko tu\u017c ko\u0142o Poznania. Tak o wydarzeniach zwi\u0105zanych z podj\u0119ciem decyzji o szturmie na \u0141awic\u0119 oraz o samej akcji w swoich wspomnieniach opowiada\u0142 jeden z jej uczestnik\u00f3w.\u00a0 \u00a0Wspomnia Wiktora Pniewskiego przytaczamy za opracowaniem prof. Janusza Karwata wydrukowanym we fragmentach w Kronice Miasta Poznania, Wspomnienia z Powstania Wielkopolskiego, Wydawnictwo Miejskie, Pozna\u0144 2007 r.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&#8230; Jako sier\u017cant pilot rezerwy armii niemieckiej, b\u0119d\u0105c ci\u0119\u017cko rannym, przebywa\u0142em w szpitalu w Poznaniu. We wrze\u015bniu 1918 r. po wyj\u015bciu ze szpitala spotka\u0142em Mieczys\u0142awa Palucha, z kt\u00f3rym zacz\u0105\u0142em pracowa\u0107 w tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej. Spotykali\u015bmy si\u0119 najpierw w moim mieszkaniu, a potem w pensjonacie Grabowskich na placu Wolno\u015bci, gdzie Paluch mieszka\u0142 i w Biurze Werbunkowym POWZP przy ulicy Piekary nr 14. W listopadzie i grudniu 1918 r., b\u0119d\u0105c sier\u017cantem pilotem w niemieckiej Stacji Lotniczej na \u0141awicy, w porozumieniu z Paluchem prowadzi\u0142em tajny wywiad i \u015bcis\u0142e obserwacje dzia\u0142alno\u015bci Niemc\u00f3w w \u0141awicy pod Poznaniem, a w\u015br\u00f3d wielu Polak\u00f3w pracuj\u0105cych w stacji lotniczej \u0141awica, prowadzi\u0142em tajn\u0105 propagand\u0119 na rzecz Powstania Wielkopolskiego i przygotowywa\u0142em koleg\u00f3w do zaj\u0119cia odpowiednich stanowisk po przysz\u0142ym opanowaniu \u0141awicy przez powsta\u0144c\u00f3w. Bra\u0142em r\u00f3wnie\u017c czynny udzia\u0142 w akcji powsta\u0144czej w dniach 27 i 28 grudnia 1918 r. w Poznaniu.<\/p>\n<p>Dnia 4 stycznia 1919 r. pod kierownictwem M. Palucha odby\u0142a si\u0119 narada w Gubernatorstwie przy placu Wolno\u015bci, gdzie podj\u0119to decyzj\u0119 o zdobyciu \u0141awicy wbrew Naczelnej Radzie Ludowej i G\u0142\u00f3wnemu Dow\u00f3dztwu.\u00a0Przed t\u0105 wypraw\u0105 postanowiono nawi\u0105za\u0107 z Niemcami pertraktacje o poddanie si\u0119. Dnia\u00a05 stycznia 1919 r. Paluch zaproponowa\u0142 mi, bym towarzyszy\u0142 mu przy pertraktacjach z niemieckim komendantem \u0141awicy. W tym czasie by\u0142a to jedyna i ostatnia wojskowa plac\u00f3wka w Poznaniu znajduj\u0105ca si\u0119 w r\u0119kach niemieckich.\u00a0Na \u0141awicy Niemcy zmagazynowali du\u017co cennego materia\u0142u wojennego. Za\u0142oga niemiecka \u0141awicy sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu oficer\u00f3w i kilkuset \u017co\u0142nierzy. W tej liczbie by\u0142a kompania junkr\u00f3w i saper\u00f3w.<\/p>\n<div class='et-learn-more clearfix'>\n\t\t\t\t\t<h3 class='heading-more'>Czytaj dalej<span class='et_learnmore_arrow'><span><\/span><\/span><\/h3>\n\t\t\t\t\t<div class='learn-more-content'>Mieczys\u0142aw Paluch korzystaj\u0105c z praw delegata Rady Robotniczo-\u017bo\u0142nierskiej w General-Komando V, chcia\u0142 nak\u0142oni\u0107 Niemc\u00f3w do opuszczenia dobrowolnie \u0141awicy i przekazania materia\u0142u wojennego w r\u0119ce polskich powsta\u0144c\u00f3w. Przyjechali\u015bmy samochodem na \u0141awic\u0119 5 stycznia 1919 r. po po\u0142udniu (oko\u0142o godziny 17). Niemcy z \u0141awicy byli zupe\u0142nie zaskoczeni naszym przybyciem oraz propozycj\u0105 poddania si\u0119 i &#8211; wrogo nastawieni \u2014 dali kategoryczn\u0105 odpowied\u017a, \u017ce tylko na rozkaz z Berlina wolno im opu\u015bci\u0107 \u0141awic\u0119. Po bezowocnej rozmowie odjechali\u015bmy, jednak z minami, &#8222;zwyci\u0119zc\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p>Dopiero w drodze powrotnej z \u0141awicy uprzytomni\u0142em sobie, \u017ce to by\u0142 szalony i bardzo ryzykowny pomys\u0142 Palucha, \u017ceby tak we dw\u00f3jk\u0119, bez os\u0142ony wtargn\u0105\u0107 do tego mocno uzbrojonego obozu wroga, i to&#8230; &#8222;ze skromn\u0105 propozycj\u0105&#8221; poddania si\u0119. Jak\u017ce \u0142atwo Niemcy mogli wpakowa\u0107 nam po kulce do g\u0142owy, a w tej zawierusze powsta\u0144czej, nawet nie potrzebowaliby si\u0119 nikomu t\u0142umaczy\u0107 z tego czynu.<\/p>\n<p>Powiedzia\u0142em o tym Paluchowi. On, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119 zagadkowo, wr\u0119czy\u0142 mi jaki\u015b dokument. By\u0142a to oficjalna nominacja na\u00a0 &#8222;komendanta Stacji Lotniczej Polskiej w \u0141awicy&#8221; na moje imi\u0119 i podpisana przez G\u0142\u00f3wnego Komendanta POWZP Mieczys\u0142awa Palucha. Kiedy powiedzia\u0142em mu, i\u017c wola\u0142bym otrzyma\u0107 t\u0119 nominacj\u0119 ju\u017c po zdobyciu \u0141awicy, Paluch \u015bmiej\u0105c si\u0119, powiedzia\u0142: &#8222;jutro b\u0119dziesz komendantem \u0141awicy&#8221;.\u00a0Rzeczywi\u015bcie, 6 stycznia 1919 r. zdobyli\u015bmy \u0141awic\u0119 i wed\u0142ug tej nominacji zosta\u0142em tymczasowym komendantem \u0141awicy.<\/p>\n<p>P\u00f3\u017anym wieczorem 5 stycznia 1919 r. w Gubernatorstwie przy placu Wolno\u015bci odby\u0142a si\u0119 ostateczna narada przed atakiem na \u0141awic\u0119. Przewodniczy\u0142 Mieczys\u0142aw Paluch, obecni byli: Andrzej Kopa, Wiktor Pniewski, Kazimierz Ci\u0105\u017cy\u0144ski, Kazimierz Nie\u017cychowski, Bronis\u0142aw Piniecki, Kowalski, Tomaszewski i inni.<\/p>\n<p>Pod os\u0142on\u0105 nocy Andrzej Kopa, Kowalski i Piniecki, dzia\u0142aj\u0105c zgodnie z planem Palucha, otoczyli swoimi lud\u017ami \u0141awic\u0119, poprzecinali kable elektryczne oraz telefoniczne i przeprowadzono atak. Natarcie trwa\u0142o oko\u0142o godziny. Zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch Niemc\u00f3w i by\u0142o kilku rannych po naszej stronie. Nie\u017cychowski czuwa\u0142 przy swoich dw\u00f3ch armatach. Poniewa\u017c natarcie przed\u0142u\u017ca\u0142o si\u0119, Paluch da\u0142 rozkaz Nie\u017cychowskiemu i po kilku celnych strza\u0142ach artylerii, niemiecka za\u0142oga \u0141awicy podda\u0142a si\u0119.<\/p>\n<p>W akcji na \u0141awic\u0119 bra\u0142y udzia\u0142 dwie kompanie Stra\u017cy S\u0142u\u017cby i Bezpiecze\u0144stwa, dwie kompanie pod dow\u00f3dztwem Kowalskiego, dwie kompanie pod dow\u00f3dztwem Pinieckiego, dwustu powsta\u0144c\u00f3w Andrzeja Kopy, kompania POWZP, pluton strzelc\u00f3w konnych pod dow\u00f3dztwem K. Ci\u0105\u017cy\u0144skiego, dwie armaty K. Nie\u017cychowskiego oraz oddzia\u0142 sanitarny dra Ireneusza Wierzejewskiego. Dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142\u00f3w piechoty w tej akcji, Paluch mianowa\u0142 Andrzeja Kop\u0119. Ca\u0142o\u015bci\u0105 kierowa\u0142 sam osobi\u015bcie.<\/p>\n<p>Do naszych r\u0105k dosta\u0142 si\u0119 cenny materia\u0142 wojenny, mi\u0119dzy innymi oko\u0142o stu samolot\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w \u0141awicy i zdemontowanych w Hali Zeppelina na So\u0142aczu, prawdopodobnie przygotowanych do wys\u0142ania w g\u0142\u0105b Rzeszy Niemieckiej.<\/p>\n<p>Dnia 7 stycznia 1919 r. pierwsze samoloty polskie z \u0141awicy lata\u0142y nad Poznaniem, pilotowane przez: [ J\u00f3zefa ] Ma\u0144czaka, W. Pniewskiego, [ Stanis\u0142awa ] Rozmiarka, [ Ludwika ] Piechowiaka i innych. Prace techniczne wykonywa\u0142 sier\u017cant Franciszek Gruszkiewicz. W kilka dni p\u00f3\u017aniej wys\u0142ano do Warszawy z \u0141awicy dwa poci\u0105gi zdemontowanych, zdatnych do u\u017cytku samolot\u00f3w.<\/p>\n<p>T\u0119 relacj\u0119 pisa\u0142em z pami\u0119ci, po 40 latach, na \u017cyczenie Jadwigi Krauze (I voto Mieczys\u0142awowej Paluchowej). Mog\u0142em wi\u0119c pomin\u0105\u0107 pewne sprawy lub nazwiska koleg\u00f3w, za co z g\u00f3ry przepraszam.<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci:&#8221; open=&#8221;on&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; icon_color=&#8221;#f0f2f3&#8243; admin_label=&#8221;Powi\u0105zane tre\u015bci &#8211; guzik&#8221; _builder_version=&#8221;4.0.11&#8243; title_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; body_text_color=&#8221;#2a5a53&#8243; background_color=&#8221;#ffffff&#8221; border_radii=&#8221;on|0px|0px|0px|0px&#8221; border_color_all=&#8221;#2a5a53&#8243; border_width_top=&#8221;10&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=1885\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Powstanie Wielkopolskie \u2013 &#8222;Zdobycie \u0141awicy&#8221; &#8211;\u00a0film dokumentalny<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/o-nauce.pl\/?p=393\">Przysi\u0119ga Armii Wielkopolskiej<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=3692\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">27 grudnia 1918 roku \u2013\u00a0Wybuch Powstania Wielkopolskiego \u2013 wspomnienie\u00a0Karola Rzepeckiego<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=1841\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201eMieczys\u0142aw Paluch \u2014 Cz\u0142owiek, Powstaniec, Dow\u00f3dca \u2014 Powstanie Wielkopolskie, Powstania \u015al\u0105skie, Wyspa W\u0119\u017c\u00f3w\u201d \u2013 film dokumentalny<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=1147\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Powstanie Wielkopolskie \u2013\u00a0Zdobycie \u0141awicy (6 stycznia 1919 roku) &#8211;\u00a0Fragment relacji Kazimierza Ci\u0105\u017cy\u0144skiego<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=3593\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zamach na Ratusz \u2013 13 listopada 1918 roku w Poznaniu \u2013 wspomnienie\u00a0Bohdana Hulewicza<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Galeria&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221;]<\/p>\n<h1>Galeria<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;1184,1154,1158,1174&#8243; show_pagination=&#8221;off&#8221; hover_overlay_color=&#8221;rgba(255,255,255,0.9)&#8221; hover_icon=&#8221;%%51%%&#8221; _builder_version=&#8221;4.0.11&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<br \/>\n[\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;3.22&#8243; background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Polecane artykuly&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<\/p>\n<h1>Polecane artyku\u0142y<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=&#8221;off&#8221; posts_number=&#8221;12&#8243; include_categories=&#8221;3&#8243; show_more=&#8221;on&#8221; show_author=&#8221;off&#8221; show_date=&#8221;off&#8221; show_categories=&#8221;off&#8221; admin_label=&#8221;Artyku\u0142y &#8211; Historia&#8221; _builder_version=&#8221;3.18.2&#8243;][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wspomnienia z Powstania Wielkopolskiego &#8211; Zdobycie lotniska na \u0141awicy Pu\u0142kownik Wojska Polskiego, pilot, uczestnik powstania wielkopolskiego, organizator lotnictwa powsta\u0144czego, organizator i uczestnik pierwszego nalotu bombowego lotnictwa II RP, uczestnik walk we Francji i Wielkiej Brytanii. Na pocz\u0105tku 1919 roku Powstanie Wielkopolskie rozgorza\u0142o ju\u017c na dobre. Poza Poznaniem, w kt\u00f3rym praktycznie przej\u0119to ju\u017c wszystkie jednostki niemieckie, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<p>Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p><p>W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.<br \/>Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p><p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.<br \/>Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p><p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p><p>W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.<br \/>Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p><p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p><p>Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p><p>Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.<br \/>Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p><blockquote><p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON<br \/>MINISTRA OBRONY NARODOWEJ<br \/>z dnia 9 kwietnia 2014 r.<br \/>w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>ROZDZIA\u0141 IV<br \/>Barwy Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>\u00a7 22.<br \/>1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:<br \/>1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;<br \/>2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;<br \/>3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;<br \/>4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;<br \/>5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;<br \/>6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.<br \/>2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.<br \/>3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:<br \/>1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;<br \/>2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;<br \/>3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[22,7,3],"tags":[],"class_list":["post-1807","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-czytelnia","category-galerie","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1807"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3752,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions\/3752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}