[et_pb_section bb_built=”1″ _builder_version=”3.18.2″ background_color=”#efefef” background_image=”http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/orlea_baner.jpg” top_divider_style=”slant2″ top_divider_height=”57px” top_divider_flip=”horizontal” next_background_color=”#ffffff”][et_pb_row _builder_version=”3.0.48″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_post_title author=”off” comments=”off” featured_image=”off” text_color=”light” _builder_version=”3.18.2″ title_font=”|||on|||||” title_font_size=”32px” title_font_size_tablet=”26px” title_font_size_last_edited=”on|desktop” text_orientation=”center” animation_style=”zoom” text_shadow_style=”preset3″ text_shadow_horizontal_length=”0.08em” text_shadow_vertical_length=”0.08em” date=”off”]<\/p>\n
[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section bb_built=”1″ _builder_version=”3.17.6″ prev_background_color=”#efefef” next_background_color=”#2a5a53″][et_pb_row gutter_width=”2″ _builder_version=”3.18.2″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” animation_style=”fade” use_custom_gutter=”on”][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Nag\u0142\u00f3wek” _builder_version=”3.18.2″]<\/p>\n
Matejko zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 sw\u00f3j cykl, wielkich obraz\u00f3w historycznych, by zrealizowa\u0107 pewien program ideowy – program bardziej z dziedziny \u201educha\u201d, ani\u017celi z dziedziny sztuki.\u00a0Polski nie by\u0142o wtedy na mapach \u015bwiata. Polacy musieli udawa\u0107 poddanych pruskich, carskich, cesarskich \u2026 poddanych innym, obcym \u2026 ludzi bez swojej Ojczyzny. Ka\u017cdy inteligentny patriota szuka\u0142 wtedy w\u0142a\u015bciwego dla siebie sposobu walki o Polsk\u0119, o Polak\u00f3w, o szans\u0119 odrodzenia si\u0119 naszego Narodu. Nieudane powstania by\u0142y \u015bwiadectwem tego, \u017ce si\u0142y militarnej nie zbierzemy na tyle, by pokona\u0107 samodzielnie, cho\u0107by jednego z ciemi\u0119\u017cc\u00f3w.<\/p>\n
\nNajwa\u017cniejszy jednak by\u0142 \u201eDuch\u201d, by\u0142a wola, by\u0142o przekonanie, \u017ce przyjdzie czas, sprzyjaj\u0105ca okoliczno\u015b\u0107 i trzeba by\u0107 m\u0105drym, i przygotowanym pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem.<\/p>\n<\/blockquote>\n
O tym, jakie by\u0107 powinno to przygotowanie duchowe i militarne, opowiada\u0142 obrazami Matejko. Chcia\u0142, by poprzez przypomnienie dawnych dziej\u00f3w, nie upada\u0107 w zw\u0105tpienie, by zbroi\u0107 si\u0119 militarnie i gotowa\u0107 fizycznie, i ekonomicznie, by jednoczy\u0107 si\u0119 w dzia\u0142aniu oraz by wierzy\u0107, by wiedzie\u0107, \u017ce istniej\u0105 te\u017c cuda! – \u017ce B\u00f3g ingeruje w dzieje \u015bwiata na sw\u00f3j spos\u00f3b i nie wolno tej ingerencji przegapi\u0107 \u2026
Tak malowa\u0142, tak m\u00f3wi\u0142 i sam – przybieraj\u0105c np. posta\u0107 \u201eSta\u0144czyka\u201d – dawa\u0142 \u015bwiadectwo mo\u017cliwo\u015bci wcielenia si\u0119, przemiany. Aby ka\u017cdy Polak m\u00f3g\u0142 rozszyfrowa\u0107 tre\u015bci jego obraz\u00f3w oraz tre\u015bci znak\u00f3w, kt\u00f3re Polakom dawa\u0142 w dziejach i na pewno da jeszcze – opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca.
Matejko maluj\u0105c, nie poszukiwa\u0142 analogii, nie mami\u0142 symbolami, nie tworzy\u0142 swoistego j\u0119zyka dla tw\u00f3rczo\u015bci w\u0142asnej, lecz by\u0142 doskona\u0142y malarsko poprzez dzia\u0142anie wprost \u2026 precyzyjny odtw\u00f3rczo, pewny swej r\u0119ki \u2013 jak wybitny szermierz \u2013 wiedzia\u0142 i widzia\u0142 to, co malowa\u0142 i nie musia\u0142 zast\u0119powa\u0107 prostoty wypowiedzi, jednoznaczno\u015bci tre\u015bci, pokr\u0119tn\u0105 metafor\u0105 znak\u00f3w malarskich.<\/p>\nU Matejki – \u201eCz\u0142owiek\u201d znaczy cz\u0142owiek, \u201el\u0119k\u201d to l\u0119k, a \u201eZwyci\u0119stwo\u201d zawsze ma podniesione czo\u0142o i \u0142opocz\u0105cy na wietrze sztandar.
\u201eDziewica Orlea\u0144ska\u201d by\u0142a najwa\u017cniejsza, bo uosabia\u0142a boski cud \u2026 by\u0142a znakiem opatrzno\u015bci, a dla Polak\u00f3w, mia\u0142a by\u0107 sygna\u0142em do dzia\u0142ania, do \u2013 w ko\u0144cu \u2013 sprawienia cudu.
Obraz ten, mia\u0142 odnowi\u0107 wiar\u0119, \u2026 \u201e\u017ce cuda si\u0119 zdarzaj\u0105\u201d i tak, jak w dziejach Francji, tak i w naszej historii znajd\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re B\u00f3g nama\u015bci do przywr\u00f3cenia si\u0142y w Narodzie \u2026 kolejny raz, jeszcze raz, ale ju\u017c w nowym wymiarze i z sukcesem.
Obraz nie odni\u00f3s\u0142 jednak spodziewanego efektu. Krytyka \u017ale oceni\u0142a dzie\u0142o. Obraz mia\u0142 by\u0107 darem dla Francji, lecz \u017cadna z organizacji polskich, nie podj\u0119\u0142a idei.<\/p>\n\n\t\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej<\/span><\/span><\/h3>\n\t\t\t\t\t
Obraz kupi\u0142 Edward Aleksander Raczy\u0144ski z Rogalina, by dzie\u0142o Mistrza, pe\u0142ni\u0142o zadan\u0105 mu rol\u0119, w Wielkopolsce. Zasadniczo w obrazie malarskim, mo\u017cemy doszuka\u0107 si\u0119 trzech warstw, z kt\u00f3rych \u2013 ka\u017cda na sw\u00f3j spos\u00f3b \u2013 ma moc oddzia\u0142ywania na ogl\u0105daj\u0105cego: – pierwsz\u0105, jest ta, kt\u00f3ra narzuca nam si\u0119 wzrokowo i wprost \u2013 jest to warstwa \u015bwiata przedstawionego; – kolejn\u0105 jest ta, kt\u00f3ra skrywa si\u0119 pod plastyczn\u0105 form\u0105, a oddzia\u0142uje na nas, wywo\u0142uj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju emocje. Warstwa ta, wprawia nas \u2013 patrz\u0105cych na obraz \u2013 w stan, dzi\u0119ki kt\u00f3remu odczytujemy nowe sensy obserwowanego \u201e\u015bwiata przedstawionego\u201d. Sensy te, nie s\u0105 nam dane wprost, tylko odczytujemy je, poprzez prze\u017cywane w\u0142a\u015bnie emocje, kt\u00f3re wzbudzi\u0142y kszta\u0142ty, barwy, ich rozmaite uk\u0142ady w przestrzeni oraz zrozumia\u0142e przedstawienia sytuacji i tre\u015bci intelektualnych; – w ko\u0144cu \u2013 docieramy do warstwy warto\u015bci estetycznych, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 si\u0119 poprzez specjalny rodzaj wzruszenia. Wzruszenie takie, ludzie prze\u017cywaj\u0105 tylko w sytuacjach, w kt\u00f3rych maj\u0105 jasno i wyra\u017anie do czynienia z warto\u015bciami najwy\u017cszej miary – z prawd\u0105, dobrem lub pi\u0119knem. Jest to wzruszenie, kt\u00f3re nie jest to\u017csame z emocjami, kt\u00f3re powoduje \u015bwiat przedstawiony na obrazie. Wzruszenie to, jest wynikiem refleksji, \u017ce \u201eokre\u015blony Ja, jako ogl\u0105daj\u0105cy dzie\u0142o sztuki\u201d, uczestnicz\u0119 w czym\u015b, co jest rzeczywiste i jednocze\u015bnie wyj\u0105tkowe. Prze\u017cywaj\u0105c to \u201ew\u0142asne patrzenie na namalowany \u015bwiat przestawiony\u201d, w pe\u0142ni artystycznego i intelektualnego wyrazu, odczuwam: fizycznie dreszcz, psychicznie satysfakcj\u0119 oraz ch\u0119\u0107 (umi\u0142owanie) dokonania w sobie doskonal\u0105cej przemiany, siebie i swojego \u017cycia, bo jestem w obliczu dobra, prawdy, pi\u0119kna, \u2013 jako warto\u015bci nadrz\u0119dnych, a objawiaj\u0105cych mi si\u0119, w trakcie serii prze\u017cy\u0107, podczas obserwacji dzie\u0142a. Poznawaniu dzie\u0142a, towarzysz\u0105 jeszcze prze\u017cycia innej miary, jak podziw nad pi\u0119knem postaci, kszta\u0142t\u00f3w, barw, skomplikowaniem figur, odwzorowaniem os\u00f3b itd. Jest to refleksja nad umiej\u0119tno\u015bciami tw\u00f3rcy, nad warsztatem, nad technik\u0105 artystyczn\u0105 \u2026\u00a0 prze\u017cycia te staj\u0105 wyra\u017anie przed nami, jako wt\u00f3rne, jako kolejne \u2013 niejako \u2013 w procesie bezpo\u015bredniego kontaktu z dzie\u0142em malarskim. \u00a0 Matejko maluj\u0105c swoje, wielkie obrazy historyczne, chcia\u0142 dodatkowo jakby ogarn\u0105\u0107 nas przestrzeni\u0105, przyt\u0142oczy\u0107 gmatwanin\u0105 postaci, ich wielko\u015bci\u0105 i wyrazisto\u015bci\u0105. Chcia\u0142 jak najbardziej odsun\u0105\u0107 nas od refleksji nad formaln\u0105 jako\u015bci\u0105 malowid\u0142a, a skoncentrowa\u0107 na narzucaj\u0105cych si\u0119 tre\u015bciach. Matejko zaprasza ogl\u0105daj\u0105cego do wn\u0119trza obrazu, bo tam jest \u201educh\u201d, tam s\u0105 okre\u015blone warto\u015bci. Chcia\u0142, by jego obrazy oddzia\u0142ywa\u0142y na wszystkich, nie tylko na tych, co s\u0105 znawcami malarstwa. Rozumia\u0142 to i szanowa\u0142 Edward Aleksander Raczy\u0144ski i kupi\u0142, krytykowany przez znawc\u00f3w, obraz do swojej kolekcji, buduj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie dla niego specjaln\u0105 galeri\u0119. Mia\u0142a to by\u0107 \u015bwi\u0105tynia Polsko\u015bci, kt\u00f3rej \u201eobrazem o\u0142tarzowym\u201d sta\u0142a si\u0119 \u201eDziewica Orlea\u0144ska\u201d w otoczeniu dzie\u0142 najwa\u017cniejszych \u00f3wcze\u015bnie malarzy Polak\u00f3w. My podj\u0119li\u015bmy si\u0119 realizacji filmu, poniewa\u017c Muzeum Narodowe w Poznaniu zdecydowa\u0142o o konserwacji Tego obrazu. Dla sztuki, dla dzie\u0142a, dla wszystkich mi\u0142o\u015bnik\u00f3w malarstwa, jest to zawsze wielkie wydarzenie. W toku prac konserwatorskich obraz odkrywany jest jakby od nowa. Zwykle w trakcie bada\u0144 przygotowawczych, dowiadujemy si\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nieznanych wcze\u015bniej \u2026 skrytych cz\u0119sto, nawet przez samym tw\u00f3rc\u0105. Tak te\u017c by\u0142o z \u201eDziewic\u0105 Orlea\u0144sk\u0105\u201d. \u201eGdyby Matejko wiedzia\u0142 to wszystko, co dzi\u015b wiemy o obrazie, na pewno namalowa\u0142by go inaczej \u2026\u201d – czy lepiej? na to, z pewno\u015bci\u0105, nie ma odpowiedzi.\u00a0 \u00a0 Przewodnikami w tym \u015bwiecie, w trakcie konserwacji, byli pracownicy Muzeum Narodowego oraz przede wszystkim, pa\u0144stwo Dybalscy \u2013 para konserwator\u00f3w, kt\u00f3rzy by odnowi\u0107 szat\u0119 malarsk\u0105 dzie\u0142a, musieli odtworzy\u0107 my\u015bli, prze\u017cycia, technik\u0119 i \u2026 stan ducha Matejki maluj\u0105cego To \u2013 Tak wielkie i nielicznym znane dzie\u0142o. Informacje o tym, co wiedzia\u0142 autor, a czego nawet nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 domy\u015bla\u0107, nie zawsze pomaga\u0142y w odnajdywaniu rozwi\u0105za\u0144 r\u00f3\u017cnych kwestii artystycznych, \u2013 bo przecie\u017c trzeba by\u0142o dzi\u015b odrestaurowa\u0107, \u201eodmalowa\u0107\u201d obraz tak, jak zrobi\u0142by to sam Matejko, gdyby dano mu tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. On nie wiedzia\u0142, \u017ce po jakim\u015b czasie obraz tak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142, \u2026 \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 sp\u0119kania, czasem uniemo\u017cliwiaj\u0105ce rozpoznanie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w \u2026 W czasie konserwacji pojawia\u0142o si\u0119 cz\u0119sto pytanie \u2013 naprawia\u0107, czy utrwala\u0107 to, co czas dopowiedzia\u0142. Momentami okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce wiele zmian spowodowanych by\u0142o jednak z\u0142\u0105 konserwacj\u0105 obrazu w latach wcze\u015bniejszych, niekiedy b\u0142\u0119dami w doborze materia\u0142\u00f3w, nawet przez samego tw\u00f3rc\u0119. By\u0142y te\u017c konsekwencje przypadkowych zdarze\u0144, zupe\u0142nie niezwi\u0105zanych z dzie\u0142em czy jego histori\u0105. Wiele, wi\u0119c zmian nale\u017ca\u0142o usun\u0105\u0107. Koniecznie za\u015b, stara\u0107 si\u0119 zostawi\u0107 zamys\u0142 i zamiary artysty, z jego wiedz\u0105, jego technik\u0105, tre\u015bci\u0105 i intencj\u0105 \u2026 nawet z jego niedo\u0142\u0119\u017cno\u015bciami, kt\u00f3re przytrafi\u0142y si\u0119 w okresie pracy. Wszystko to, konserwatorzy musieli zrobi\u0107 tak, by poprawki by\u0142y niezauwa\u017calne z miejsca predestynowanego do odbioru ca\u0142o\u015bci dzie\u0142a. \u00a0 D\u0142ugotrwa\u0142a i precyzyjna by\u0142a to praca \u2013 jednak\u017ce satysfakcjonuj\u0105ca i ciekawa. Efektem jest obraz odrestaurowany, zakonserwowany, \u201ejak nowy???\u201d czy tylko, by zn\u00f3w cieszy\u0107 oczy w Galerii Rogali\u0144skiej? A mo\u017ce i dzi\u015b, trzeba by mu przypisa\u0107 inne znaczenie, nowy wymiar oddzia\u0142ywania? Co dzi\u015b, poprzez \u201eDziewic\u0119 Orlea\u0144sk\u0105\u201d powiedzia\u0142by do nas Jan Matejko? \u2026 niedyskutowany Mistrz i prawdziwy Polak.\u00a0<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Nag\u0142\u00f3wek – Galeria” _builder_version=”3.18.2″ text_font=”|||on|||||” text_font_size=”17px” custom_css_main_element=”border-bottom: 1px solid #2A5A53;”]<\/p>\n
Galeria<\/h1>\n
[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=”1978,1976,1974,1975″ show_pagination=”off” zoom_icon_color=”#2a5a53″ hover_overlay_color=”rgba(255,255,255,0.9)” hover_icon=”%%51%%” _builder_version=”3.18.2″ saved_tabs=”all”]<\/p>\n
[\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section bb_built=”1″ _builder_version=”3.18.2″ background_color=”#2a5a53″ top_divider_style=”slant2″ top_divider_flip=”horizontal” prev_background_color=”#ffffff”][et_pb_row _builder_version=”3.0.48″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Polecane artykuly” _builder_version=”3.18.2″ text_font=”|||on|||||” text_font_size=”17px” background_layout=”dark” custom_css_main_element=”border-bottom: 1px solid #2A5A53;” saved_tabs=”all”]<\/p>\n
Polecane artyku\u0142y<\/h1>\n
[\/et_pb_text][et_pb_blog admin_label=”Artyku\u0142y – Historia” fullwidth=”off” posts_number=”12″ include_categories=”6″ show_more=”on” show_author=”off” show_date=”off” show_categories=”off” _builder_version=”3.18.2″ \/][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dziewica Orlea\u0144ska Jana Matejki \u2013 najwi\u0119kszy przestrzennie i najwa\u017cniejszy dla Mistrza obraz historyczny. Matejko zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 sw\u00f3j cykl, wielkich obraz\u00f3w historycznych, by zrealizowa\u0107 pewien program ideowy – program bardziej z dziedziny \u201educha\u201d, ani\u017celi z dziedziny sztuki.\u00a0Polski nie by\u0142o wtedy na mapach \u015bwiata. Polacy musieli udawa\u0107 poddanych pruskich, carskich, cesarskich \u2026 poddanych innym, obcym \u2026 ludzi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1970,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"
Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p>
W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.
Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.
Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p>
W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.
Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p>
Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p>
Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.
Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 9 kwietnia 2014 r.
w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
ROZDZIA\u0141 IV
Barwy Rzeczypospolitej Polskiej
\u00a7 22.
1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:
1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;
2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;
3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;
4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;
5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;
6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.
2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.
3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:
1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;
2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;
3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[22,6],"tags":[],"class_list":["post-1966","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1966"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2403,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1966\/revisions\/2403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}