{"id":2252,"date":"2019-09-10T08:18:38","date_gmt":"2019-09-10T07:18:38","guid":{"rendered":"http:\/\/test.o-nauce.pl\/?p=2252"},"modified":"2023-07-28T05:55:16","modified_gmt":"2023-07-28T04:55:16","slug":"polska-kokarda-narodowa-copy-2-copy-copy-copy-copy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=2252","title":{"rendered":"Drzewo z bliska"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section bb_built=”1″ specialty=”off” next_background_color=”#ffffff” _builder_version=”3.18.2″ background_color=”#efefef” top_divider_style=”slant2″ top_divider_height=”57px” background_image=”http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/oak.jpg” top_divider_flip=”horizontal” parallax=”on” inner_width=”auto” inner_max_width=”1920px”][et_pb_row _builder_version=”3.18.2″ width=”80%” max_width=”1920px”][et_pb_column type=”4_4″ custom_padding__hover=”|||” custom_padding=”|||”][et_pb_post_title _builder_version=”3.18.2″ author=”off” comments=”off” featured_image=”off” text_orientation=”center” text_shadow_style=”preset3″ title_font=”|||on|||||” text_color=”light” text_shadow_horizontal_length=”0.08em” text_shadow_vertical_length=”0.08em” title_font_size=”32px” animation_style=”zoom” title_font_size_tablet=”26px” title_font_size_last_edited=”on|desktop” date=”off” \/][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section bb_built=”1″ _builder_version=”3.17.6″ prev_background_color=”#efefef” next_background_color=”#2a5a53″ inner_width=”auto” inner_max_width=”1920px”][et_pb_row _builder_version=”3.18.2″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” animation_style=”fade” width=”80%” max_width=”1920px”][et_pb_column type=”1_2″ module_class=”guzik_do_filmu ” custom_padding__hover=”|||” custom_padding=”|||”][et_pb_button admin_label=”Guzik – Przejd\u017a do Film – tylko MOBILE” _builder_version=”3.18.2″ button_text=”Film – Zobacz” button_alignment=”left” custom_button=”on” button_icon=”%%198%%” button_url=”#film_kotwica” saved_tabs=”all” module_class=”videokotwicaguzik” \/][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ width=”80%” max_width=”1920px” text_text_shadow_horizontal_length=”text_text_shadow_style,%91object Object%93″ text_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” text_text_shadow_vertical_length=”text_text_shadow_style,%91object Object%93″ text_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” text_text_shadow_blur_strength=”text_text_shadow_style,%91object Object%93″ text_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” link_text_shadow_horizontal_length=”link_text_shadow_style,%91object Object%93″ link_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” link_text_shadow_vertical_length=”link_text_shadow_style,%91object Object%93″ link_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” link_text_shadow_blur_strength=”link_text_shadow_style,%91object Object%93″ link_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” ul_text_shadow_horizontal_length=”ul_text_shadow_style,%91object Object%93″ ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” ul_text_shadow_vertical_length=”ul_text_shadow_style,%91object Object%93″ ul_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” ul_text_shadow_blur_strength=”ul_text_shadow_style,%91object Object%93″ ul_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” ol_text_shadow_horizontal_length=”ol_text_shadow_style,%91object Object%93″ ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” ol_text_shadow_vertical_length=”ol_text_shadow_style,%91object Object%93″ ol_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” ol_text_shadow_blur_strength=”ol_text_shadow_style,%91object Object%93″ ol_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” quote_text_shadow_horizontal_length=”quote_text_shadow_style,%91object Object%93″ quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” quote_text_shadow_vertical_length=”quote_text_shadow_style,%91object Object%93″ quote_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” quote_text_shadow_blur_strength=”quote_text_shadow_style,%91object Object%93″ quote_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_text_shadow_horizontal_length=”header_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_text_shadow_vertical_length=”header_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_text_shadow_blur_strength=”header_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_2_text_shadow_horizontal_length=”header_2_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_2_text_shadow_vertical_length=”header_2_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_2_text_shadow_blur_strength=”header_2_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_3_text_shadow_horizontal_length=”header_3_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_3_text_shadow_vertical_length=”header_3_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_3_text_shadow_blur_strength=”header_3_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_4_text_shadow_horizontal_length=”header_4_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_4_text_shadow_vertical_length=”header_4_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_4_text_shadow_blur_strength=”header_4_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_5_text_shadow_horizontal_length=”header_5_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_5_text_shadow_vertical_length=”header_5_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_5_text_shadow_blur_strength=”header_5_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_6_text_shadow_horizontal_length=”header_6_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_6_text_shadow_vertical_length=”header_6_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_6_text_shadow_blur_strength=”header_6_text_shadow_style,%91object Object%93″ header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” box_shadow_horizontal_tablet=”0px” box_shadow_vertical_tablet=”0px” box_shadow_blur_tablet=”40px” box_shadow_spread_tablet=”0px” z_index_tablet=”500″]<\/p>\n

Drzewa to jedne z najwspanialszych ro\u015blin na Ziemi.<\/p>\n

S\u0105 to ro\u015bliny wieloletnie i mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki temu do nich zaliczaj\u0105 si\u0119 te najstarsze i najwi\u0119ksze \u2013 jak sekwoje czy daglezje w Kalifornii si\u0119gaj\u0105ce 100 metr\u00f3w wysoko\u015bci, czy nawet jod\u0142y i \u015bwierki w Polsce, maj\u0105ce po 50 i 60 metr\u00f3w.
\nDrzewa to ro\u015bliny, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 na ca\u0142ej naszej planecie, poza Antarktyd\u0105, na kt\u00f3rej od dziesi\u0105tk\u00f3w milion\u00f3w lat ju\u017c nie rosn\u0105. Ostatnio naukowcy ameryka\u0144scy na podstawie r\u00f3\u017cnych danych i zdj\u0119\u0107 satelitarnych oszacowali, \u017ce na Ziemi ro\u015bnie obecnie ponad 3 bln 40 mld drzew. Te najbardziej g\u0119ste lasy, jak tajga albo borealne lasy iglaste, porastaj\u0105ce subarktyczne rejony Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, P\u00f3\u0142wyspu Skandynawskiego i Rosji stanowi\u0105 tylko 24% wszystkich drzew na \u015bwiecie. Najwi\u0119cej drzew – a\u017c 1 bln 390 mld, czyli 43% wszystkich na Ziemi – porasta regiony tropikalne (w samej Amazonii jest ich blisko 400 mld). W klimacie umiarkowanym natomiast, czyli tak\u017ce w Polsce, ro\u015bnie oko\u0142o 22% wszystkich drzew na \u015bwiecie.<\/p>\n

Drzewa od zawsze stanowi\u0142y najbli\u017csze otoczenie cz\u0142owieka, cho\u0107 od zawsze te\u017c cz\u0142owiek wycina\u0142 je dla swoich potrzeb. Szacuje si\u0119, \u017ce obecnie co roku pod naszymi pi\u0142ami i toporami pada przesz\u0142o 15 mld drzew, a wed\u0142ug oblicze\u0144 naukowc\u00f3w, od pocz\u0105tk\u00f3w ludzkiej cywilizacji zmniejszyli\u015bmy ilo\u015b\u0107 drzew na Ziemi o oko\u0142o 46%. A to przecie\u017c dzi\u0119ki procesom zachodz\u0105cym w nich \u017cycie na Ziemi jest w og\u00f3le mo\u017cliwe.<\/p>\n

Dlatego te\u017c coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o ochronie i odnawianiu teren\u00f3w zadrzewionych. Jednak by to robi\u0107 nale\u017cy je dobrze pozna\u0107\u00a0 i zrozumie\u0107, \u017ce stanowi\u0105 istotny element r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej naszego \u015brodowiska.<\/p>\n

Poni\u017cej informacje do schemat\u00f3w w filmach obok, kt\u00f3re w prosty i skr\u00f3towy spos\u00f3b dotykaj\u0105 najwa\u017cniejszych zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych drzewa \u2014 jego budowy, istotnych proces\u00f3w \u017cyciowych w nim zachodz\u0105cych oraz wsp\u00f3\u0142istnienia z innymi organizmami, np. grzybami.<\/strong><\/p>\n

\n\t\t\t\t\t

Budowa drzewa<\/span><\/span><\/h3>\n\t\t\t\t\t
\n

Budowa drzewa<\/h4>\n<\/blockquote>\n

System korzeniowy, pie\u0144 i korona to g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci drzewa. To sk\u0142adowe jednego, doskona\u0142ego organizmu – drzewa. Jest ono istotnym elementem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej \u015brodowiska. \u017bycie wielu innych ro\u015blin, grzyb\u00f3w i zwierz\u0105t zale\u017cy cz\u0119sto od prawid\u0142owego rozwoju drzewa – i to drzewa okre\u015blonego gatunku, w okre\u015blonym miejscu.<\/p>\n

Najpro\u015bciej \u2014 w budowie drzewa \u2014 mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwie cz\u0119\u015bci \u2014 cz\u0119\u015b\u0107 nadziemn\u0105 i cz\u0119\u015b\u0107 podziemn\u0105.<\/p>\n

Ka\u017cda z nich spe\u0142nia inne funkcje, ale ich wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107 jest niepodwa\u017calna. Cz\u0119\u015b\u0107 nadziemna \u2014 to przede wszystkim pie\u0144 i korona. Cz\u0119\u015b\u0107 podziemna to ca\u0142y, skomplikowany system korzeniowy.<\/p>\n

Zachwianie proporcji pomi\u0119dzy systemem korzeniowym, pniem i koron\u0105 ma zawsze wp\u0142yw na rozw\u00f3j i stan ca\u0142ego drzewa.<\/p>\n

Zachwianie r\u00f3wnowagi rozwoju drzewa mo\u017ce by\u0107 spowodowane uszkodzeniem jego pnia lub korzeni, czy te\u017c niew\u0142a\u015bciwym podci\u0119ciem konar\u00f3w. Kszta\u0142towanie korony przez nadmierne przycinanie ga\u0142\u0119zi ma zawsze negatywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j drzewa, poniewa\u017c zak\u0142\u00f3ca proporcje pomi\u0119dzy system korzeniowym drzewa a ilo\u015bci\u0105 li\u015bci na ga\u0142\u0119ziach korony. Powoduje to zachwianie r\u00f3wnowagi proces\u00f3w zachodz\u0105cych w drzewie. Korzenie czerpi\u0105 w\u00f3wczas nadmiern\u0105 ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w – wody i soli mineralnych – z gleby, w stosunku do mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania ich w reakcjach, kt\u00f3re zachodz\u0105 w cz\u0119\u015bciach zielonych drzewa, kt\u00f3rych po przyci\u0119ciu jest po prostu mniej. \u00a0Na wszystkie zmiany drzewo reaguje powoli, dostosowuj\u0105c si\u0119 do zmiany warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cyje. Ka\u017cda jednak nawet naturalna przyczyna zostawia w drzewie trwa\u0142y \u015blad, cz\u0119sto os\u0142abiaj\u0105c je.\nDrzewo ro\u015bnie i rozwija si\u0119 bardzo d\u0142ugo. Jego rozw\u00f3j, w du\u017cej cz\u0119\u015bci, odbywa si\u0119 g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105, w cz\u0119\u015bci dla nas niewidocznej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rzeczywiste konsekwencje nieprawid\u0142owych zabieg\u00f3w piel\u0119gnacyjnych zaobserwowa\u0107 mo\u017cemy dopiero po d\u0142u\u017cszym czasie, niekiedy po kilku latach. Wtedy jednak, drzewa zwykle nie mo\u017cna ju\u017c uratowa\u0107. Nowe za\u015b, b\u0119dzie dorodne i pi\u0119kne dopiero po wielu, wielu latach. A przecie\u017c drzewo nie s\u0142u\u017cy tylko cz\u0142owiekowi \u2013 jest ono wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodowiska \u2013 stanowi naturalne siedlisko dla innych ro\u015blin, grzyb\u00f3w i zwierz\u0105t.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\t

Li\u015b\u0107<\/span><\/span><\/h3>\n\t\t\t\t\t
\n

Li\u015b\u0107<\/h4>\n<\/blockquote>\n

Li\u015b\u0107 to element nadziemnej cz\u0119\u015bci drzewa. Li\u015bcie maj\u0105 cz\u0119sto r\u00f3\u017cne kszta\u0142ty – bywaj\u0105 np. okr\u0105g\u0142e, owalne, tarczowate lub pod\u0142u\u017cne . Na podstawie ich kszta\u0142tu mo\u017cemy rozpozna\u0107 np. gatunki drzew. Ale najwa\u017cniejsze s\u0105 procesy, kt\u00f3re w nich zachodz\u0105.<\/p>\n

W li\u015bciach – w tej niewielkiej w stosunku do ca\u0142o\u015bci drzewa jego cz\u0119\u015bci – zachodz\u0105 jedne z najwa\u017cniejszych proces\u00f3w dla \u017cycia ca\u0142ej ro\u015bliny.\u00a0 To w li\u015bciach ma miejsce\u00a0proces fotosyntezy. To tutaj ma miejsce\u00a0respiracja\u00a0(oddychanie), czyli wymiana tlenu i dwutlenku w\u0119gla mi\u0119dzy ro\u015blin\u0105 a atmosfer\u0105 oraz proces\u00a0transpiracji, czyli wyparowywanie wody, kt\u00f3re w razie potrzeby obni\u017ca temperatur\u0119 ro\u015bliny, chroni\u0105c j\u0105 przed przegrzaniem. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w tych procesach odgrywaj\u0105\u00a0aparaty szparkowe.<\/p>\n

Li\u015bcie pe\u0142ni\u0105 funkcje od\u017cywcze i z tego powodu maj\u0105 zwykle du\u017c\u0105 powierzchni\u0119, kt\u00f3ra umo\u017cliwia poch\u0142anianie odpowiedniej ilo\u015bci promieniowania s\u0142onecznego, niezb\u0119dnego w procesie fotosyntezy. Niekiedy pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pu\u0142apkowe i w takich przypadkach ulegaj\u0105 daleko id\u0105cym przystosowaniom zar\u00f3wno w zakresie funkcji, jak i budowy.<\/p>\n

W procesach wymiany gazowej najwa\u017cniejszym elementem budowy li\u015bcia s\u0105 aparaty szparkowe. Znajduj\u0105 si\u0119 one najcz\u0119\u015bciej na jego spodniej stronie i maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 otwierania si\u0119 i zamykania.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Procesy wymiany gazowej zachodz\u0105ce w li\u015bciach to:<\/p>\n