[et_pb_section fb_built=”1″ prev_background_color=”#ffffff” _builder_version=”4.16″ background_color=”#efefef” background_image=”https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/zn-testament-Zamoyski.jpg” background_position=”top_center” top_divider_style=”slant2″ top_divider_height=”57px” top_divider_flip=”horizontal” z_index_tablet=”500″ box_shadow_horizontal_tablet=”0px” box_shadow_vertical_tablet=”0px” box_shadow_blur_tablet=”40px” box_shadow_spread_tablet=”0px” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_post_title author=”off” date=”off” comments=”off” featured_image=”off” text_color=”light” _builder_version=”4.16″ title_font=”|||on|||||” title_font_size=”32px” text_orientation=”center” animation_style=”zoom” title_font_size_tablet=”26px” title_font_size_phone=”” title_font_size_last_edited=”on|desktop” text_shadow_style=”preset3″ text_shadow_horizontal_length=”0.08em” text_shadow_vertical_length=”0.08em” global_colors_info=”{}”]
\n[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”3_5,2_5″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” animation_style=”fade” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_5″ _builder_version=”4.16″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text admin_label=”Nag\u0142\u00f3wek” _builder_version=”4.16″ z_index_tablet=”500″ text_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” text_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” text_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” link_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” link_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” link_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” ul_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” ul_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” ol_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” ol_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” quote_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” quote_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” box_shadow_horizontal_tablet=”0px” box_shadow_vertical_tablet=”0px” box_shadow_blur_tablet=”40px” box_shadow_spread_tablet=”0px” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Na pewno prawdziwy polski arystokrata – szlachcic, a\u017c do takiego stopnia, \u017ce sta\u0142 si\u0119 niezrozumia\u0142y dla wsp\u00f3\u0142czesnych sobie, a podziwiany, i godny tego dzisiaj \u2026 na pewno przez nas.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, snuj\u0105c rozwa\u017cania o cz\u0142owieku szlachetnym, mo\u017cemy my\u015ble\u0107 w\u0142a\u015bnie o Zamoyskim z K\u00f3rnika, poniewa\u017c zebra\u0142 On w sobie te cechy istotne, kt\u00f3re kiedy\u015b tworzy\u0142y kanon szlachectwa; On przeni\u00f3s\u0142 je \u2013 spadek czas\u00f3w minionych \u2013 do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, jako trwa\u0142y wzorzec.
Dobre czyny, dobre przyk\u0142ady, przynosz\u0105 dobre owoce.
Ka\u017cdy, kto z jakimkolwiek upodobaniem otar\u0142 si\u0119 o K\u00f3rnik czy Zakopane, co\u015b hrabiemu Zamoyskiemu zawdzi\u0119cza.
Gdyby Ten, nasz Zamoyski, by\u0142 nieco mniej szlachetny, gdyby mniej kocha\u0142 Polak\u00f3w, gdyby inaczej rachowa\u0142 swoje pochodzenie, to K\u00f3rnika, jako skarbnicy pami\u0105tek narodowych, mog\u0142oby nie by\u0107. Zakopane za\u015b by\u0142oby \u2013 mo\u017ce i dzi\u015b jeszcze \u2013 niewielk\u0105 mie\u015bcin\u0105, gdzie\u015b w g\u00f3rach \u2026 z kawa\u0142kiem Morskiego Oka w granicach Polski \u2026 A Polska nie mia\u0142aby Zakopanego, jako \u201ezimowej stolicy\u201d – gdzie by\u0107 po prostu trzeba \u2026 gdzie nie spos\u00f3b nie zajecha\u0107, cho\u0107 raz w roku, aby spojrze\u0107 bardziej istotnie na g\u00f3ry omiecione poezj\u0105, bajk\u0105, legend\u0105 \u2026 wyobra\u017ceniem swoi\u015bcie polskim, bo pod kierunkiem naszych narodowych pisarzy.
Dzi\u0119ki niemanifestuj\u0105cej si\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci Zamoyskiego do Zakopanego, na prze\u0142omie wieku, zje\u017cd\u017cali wszyscy intelektuali\u015bci m\u00f3wi\u0105cy, pisz\u0105cy, czy maluj\u0105cy po polsku. Polacy lubuj\u0105cy si\u0119 w g\u00f3rach, je\u017adziliby wtedy w r\u00f3\u017cne miejsca, cho\u0107by – w Alpy czy w Dolomity. Dzisiaj za\u015b, nawet tacy, co je\u017cd\u017c\u0105 na kra\u0144ce \u015bwiata, zwykle te\u017c, cho\u0107 na chwil\u0119, zaje\u017cd\u017caj\u0105 do Zakopanego.<\/p>\n
Robili\u015bmy film o W\u0142adys\u0142awie hr. Zamoyskim, by da\u0107 m\u0142odym Polakom do zobaczenia wz\u00f3r Polaka, patrioty i cz\u0142owieka \u2013 przedsi\u0119biorcy, z czas\u00f3w, kiedy jeszcze w Polsce, takich nie by\u0142o wielu. Umia\u0142 dobiera\u0107 sobie wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, umia\u0142 przekonywa\u0107 innych do s\u0142usznych idei – wytrwa\u0142y, uparty, niez\u0142omny, gdy wyst\u0119powa\u0142 w s\u0142usznej sprawie \u2026 a wszystko dla Polski, \u2026 kt\u00f3rej nie by\u0142o wtedy na mapach \u015bwiata. Ka\u017cde \u2013 nawet prywatne \u2013 przedsi\u0119wzi\u0119cie musi mie\u0107 jasny i warto\u015bciowy spo\u0142ecznie cel. Nie mo\u017ce by\u0107 przeciwko ludziom.<\/p>\n
Wszyscy, co dzi\u015b Go ju\u017c troch\u0119 jako\u015b poznali \u2013 cho\u0107by poprzez listy, wspomnienia, zapiski jemu wsp\u00f3\u0142czesnych \u2013 przekonani s\u0105, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Zamoyski by\u0142by takim jak by\u0142 – Polakiem, w ka\u017cdej politycznej sytuacji. \u00a0
Dzi\u015b trudno o tak przejrzyste autorytety; a On nie pasuj\u0105c do swoich, pasuje do naszych czas\u00f3w, cho\u0107 \u017cy\u0142 przed stu laty.<\/p>\n
By zebra\u0107 informacje o Nim, zrobili\u015bmy film, w kt\u00f3rym wiele jest jeszcze niedopowiedziane, bo zabrak\u0142o czasu i miejsca. Kilka nieznanych zagadnie\u0144 uda\u0142o si\u0119 w filmie przedstawi\u0107, a wiele jest ci\u0105gle fakt\u00f3w, kt\u00f3re trzeba udokumentowa\u0107.
Zamoyski \u2013 jak wielu jeszcze \u2013 wymaga od naukowc\u00f3w-historyk\u00f3w, badawczej uwagi. Trzeba pozbiera\u0107 rozproszone dokumenty, poszuka\u0107 pami\u0105tek, zapisk\u00f3w, korespondencji o Nim.
Wiemy, co do Zamoyskiego pisano, domy\u015blamy si\u0119, co on pisa\u0142, do innych, ale co pisali inni mi\u0119dzy sob\u0105 o Nim? To mo\u017cemy sobie tylko wyobra\u017ca\u0107. A w takiej korespondencji, kryje si\u0119 wiele nieznanych dot\u0105d odpowiedzi.<\/p>\n
Metodologi\u0119 pracy historyka, wytycza najpierw wyobra\u017ania, potem \u015blady, kt\u00f3rymi st\u0105pa naukowiec w poszukiwaniu dokument\u00f3w. Na ich podstawie nast\u0119pnie, weryfikuje swoje i innych wyobra\u017cenia i tworzy rzeczywisto\u015b\u0107 przesz\u0142o\u015bci. Wizja ta obowi\u0105zuje do czasu, a\u017c nie pojawi\u0105 si\u0119 nowe dokumenty, jako przedmiot bada\u0144 i kolejnej weryfikacji obowi\u0105zuj\u0105cych pogl\u0105d\u00f3w.
Grupa historyk\u00f3w, jako zesp\u00f3\u0142 naukowy, pisze czasem monografie. Takiej monografii W\u0142adys\u0142aw hr. Zamoyski jeszcze nie ma. A takie prace s\u0105 podsumowaniem stanu wiedzy naukowc\u00f3w o czasach, zdarzeniach, osobach. Historycy robi\u0105 to, by\u015bmy mogli zrozumie\u0107 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 i samych siebie. Poniewa\u017c jako osoby w okre\u015blonej spo\u0142eczno\u015bci, nie pojawili\u015bmy si\u0119 znik\u0105d, nagle, bez pochodzenia, bez przesz\u0142o\u015bci. To przesz\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142a na nas wsp\u00f3\u0142czesnych, wytyczaj\u0105c poprzez nasze tera\u017aniejsze dzia\u0142ania, okre\u015blon\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 – jako punkt wyj\u015bcia dla tych, co b\u0119d\u0105 tu po nas.<\/p>\n
Dzi\u0119ki Hrabiemu Zamoyskiemu mamy, Polacy, Morskie Oko, a nie maj\u0105 go S\u0142owacy, a wcze\u015bniej W\u0119grzy, bo Zamoyski wygra\u0142 je w s\u0105dzie, dla nas, nie dla siebie czy pr\u00f3\u017cnej chwa\u0142y rodu.
Stworzy\u0142 w Tatrach warunki, by powsta\u0142o co\u015b specyficznego, jako warto\u015b\u0107 dziejowa i artystyczna \u2013 \u201ekultura g\u00f3rali podhala\u0144skich\u201d. Dzi\u015b mamy wra\u017cenie, \u017ce kultura ta, by\u0142a tak\u0105, jak j\u0105 znamy od zawsze. Ale gdyby nie grupa artyst\u00f3w, teoretyk\u00f3w sztuki, etnograf\u00f3w i lekarzy, czy innych specjalno\u015bci badaczy, gdyby nie mo\u017cliwo\u015bci powsta\u0142e w Zakopanem, spotykania si\u0119, prowadzenia bada\u0144, zbierania pami\u0105tek, odpoczywania i \u017cycia codziennego w odpowiednich warunkach, to z pewno\u015bci\u0105 kultura g\u00f3rali polskich, nie zaistnia\u0142aby, jako specyficzna, swoista, narodowa i tak silnie oddzia\u0142uj\u0105ca na nas, nawet wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie.
Z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 g\u00f3ralskie rytmy wzbudzaj\u0105 upodobanie wszystkich Polak\u00f3w, gdziekolwiek zostan\u0105 zagrane, nawet dzisiaj? Stworzyli j\u0105 kiedy\u015b wsp\u00f3lnie pro\u015bci g\u00f3rale i najwybitniejsi znawcy polskiego ducha \u2013 muzykolodzy, plastycy, poeci, teoretycy kultury. Ju\u017c przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 Zakopane by\u0142o ma\u0142\u0105 Rzeczpospolit\u0105 dla inteligencji Polskiej. Tu powstawa\u0142y idee, tworzone by\u0142y nowe wizje przysz\u0142o\u015bci, w polityce i w kulturze.<\/p>\n
\u015awiat przesz\u0142o\u015bci Polak\u00f3w czeka jeszcze ca\u0142y czas na odkrycie.
Historycy znaj\u0105 wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Ma\u0142o jest jednak pot\u0119\u017cnych monografii, dobrych film\u00f3w historycznych.
Mitologi\u0105 jest Pa\u0144stwo Piast\u00f3w \u2013 a to oni nazwali nas Polakami. Podobnie jest z monarchi\u0105 Jagiellon\u00f3w, Rzeczpospolit\u0105 (tak zwan\u0105) pierwsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 m\u0142odzi znaj\u0105 jedynie z tego, \u017ce zaprzeda\u0142a si\u0119 i mniejszych Polak\u00f3w, w niewol\u0119 zaborcom. Niezwyci\u0119\u017cona w polu, przeg\u0142osowa\u0142a w\u0142asn\u0105 zgub\u0119 na Sejmie za \u201ezdradzieckie srebrniki\u201d, z g\u0142upoty i pychy.
Wszystko to jest dzi\u015b jak\u0105\u015b Mitologi\u0105 dla m\u0142odych, a tam \u2013 w minionych czasach \u2013 istnieje ci\u0105gle si\u0142a, z kt\u00f3rej czerpali ci, co walczyli o Polsko\u015b\u0107 w czasie zabor\u00f3w, w Powstaniach i w zwyczajnej codzienno\u015bci. Zwyci\u0119\u017cyli\u015bmy w ko\u0144cu, bo przez z g\u00f3r\u0105 sto lat, przodkowie nasi zachowali – cz\u0119sto ryzykuj\u0105c \u017cycie – swoj\u0105 kultur\u0119, j\u0119zyk, wiar\u0119 i to co\u015b, co nazywamy polsko\u015bci\u0105, a co kszta\u0142tuje i wyr\u00f3\u017cnia nas spo\u015br\u00f3d innych nacji; czy chcemy tego, czy nie.<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”Powi\u0105zane tre\u015bci:” open=”on” open_toggle_text_color=”#2a5a53″ icon_color=”#f0f2f3″ open_icon_color=”#f0f2f3″ admin_label=”Powi\u0105zane tre\u015bci – guzik” _builder_version=”4.16″ title_text_color=”#2a5a53″ body_text_color=”#2a5a53″ background_color=”#ffffff” z_index_tablet=”500″ title_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” title_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” title_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” closed_title_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” closed_title_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” closed_title_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” body_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” body_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” body_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” body_link_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” body_link_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” body_link_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” body_ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” body_ul_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” body_ul_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” body_ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” body_ol_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” body_ol_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” body_quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” body_quote_text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” body_quote_text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” border_radii=”on|0px|0px|0px|0px” border_color_all=”#2a5a53″ border_width_top=”10px” border_width_top_tablet=”10px” border_width_top_phone=”10px” box_shadow_horizontal_tablet=”0px” box_shadow_vertical_tablet=”0px” box_shadow_blur_tablet=”40px” box_shadow_spread_tablet=”0px” text_shadow_horizontal_length_tablet=”0px” text_shadow_vertical_length_tablet=”0px” text_shadow_blur_strength_tablet=”1px” saved_tabs=”all” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n