{"id":3890,"date":"2020-06-23T18:47:29","date_gmt":"2020-06-23T17:47:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=3890"},"modified":"2023-06-24T16:52:55","modified_gmt":"2023-06-24T15:52:55","slug":"biala-energia-w-rosko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/?p=3890","title":{"rendered":"Bia\u0142a energia w Rosko"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.8&#8243; background_color=&#8221;#efefef&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/zn-Rosko.jpg&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_height=&#8221;57px&#8221; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.26.3&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_post_title author=&#8221;off&#8221; date=&#8221;off&#8221; comments=&#8221;off&#8221; featured_image=&#8221;off&#8221; text_color=&#8221;light&#8221; _builder_version=&#8221;3.26.3&#8243; title_font=&#8221;|||on|||||&#8221; title_font_size=&#8221;32px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; title_font_size_tablet=&#8221;26px&#8221; title_font_size_phone=&#8221;&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; text_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; text_shadow_horizontal_length=&#8221;0.08em&#8221; text_shadow_vertical_length=&#8221;0.08em&#8221;]<br \/>\n[\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; module_class=&#8221;guzik_do_filmu &#8221; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_button button_url=&#8221;#film_kotwica&#8221; button_text=&#8221;Film &#8211; Zobacz&#8221; button_alignment=&#8221;left&#8221; admin_label=&#8221;Guzik &#8211; Przejd\u017a do Film &#8211; tylko MOBILE&#8221; module_class=&#8221;videokotwicaguzik&#8221; _builder_version=&#8221;3.18.2&#8243; custom_button=&#8221;on&#8221; button_icon=&#8221;%%198%%&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;][\/et_pb_button][et_pb_text admin_label=&#8221;Zawarto\u015b\u0107 tekstowa artyku\u0142u&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.8&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;]<\/p>\n<h3>Bia\u0142a energia \u2013 to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody.<\/h3>\n<h3>Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontek\u015bcie ekologicznym, gdy\u017c ogranicza emisj\u0119 zanieczyszcze\u0144 do \u015brodowiska.<\/h3>\n<p>Najwi\u0119kszym producentem energii z wody jest Norwegia, kt\u00f3ra uzyskuje t\u0105 drog\u0105 a\u017c 98% swojej energii elektrycznej. Polska na jej tle wygl\u0105da bardzo skromnie, bo do 2017 roku energetyka wodna odpowiada\u0142a jedynie za 1,5% produkcji energii elektrycznej w naszym kraju. Znacz\u0105cy wp\u0142yw na to ma fakt, \u017ce nasze rzeki maj\u0105 ma\u0142y spadek wody, a wi\u0119c niewielka jest energia kinetyczna wody, kt\u00f3ra wykorzystywana jest do generowania energii elektrycznej.<\/p>\n<p>Nie mniej okazuje si\u0119, \u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 patent si\u0119gaj\u0105cy a\u017c staro\u017cytno\u015bci. Jest to tzw. \u015bruba Archimedesa, kt\u00f3rej odkrycie przypisuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie greckiemu filozofowi i wynalazcy Archimedesowi z Syrakuz, cho\u0107 prawdopodobnie by\u0142a znana ju\u017c w staro\u017cytnej Babilonii. Jest to prosta i ma\u0142o awaryjna konstrukcja, idealna dla wolnych i spokojnych rzek. Zbudowana jest ze stalowej otwartej albo zamkni\u0119tej rury, wewn\u0105trz kt\u00f3rej umieszcza si\u0119 wirnik w kszta\u0142cie \u015bruby. Urz\u0105dzenie instaluje si\u0119 pod k\u0105tem, w taki spos\u00f3b, by dolny koniec rury znajdowa\u0142 si\u0119 w ni\u017cszym zbiorniku wodnym, a g\u00f3rny w wy\u017cszym. Dzi\u0119ki grawitacji woda z g\u00f3rnego zbiornika przep\u0142ywa przez \u015brub\u0119, powoduj\u0105c jego obr\u00f3t. Liczba obrot\u00f3w \u015bruby w takim przypadku jest do\u015b\u0107 niewielka dlatego, aby nap\u0119dza\u0107 generator, najcz\u0119\u015bciej potrzebna jest przek\u0142adnia zwi\u0119kszaj\u0105ca obroty.<\/p>\n<p>Na rysunku prezentujemy schemat, pokazuj\u0105cy zasad\u0119 dzia\u0142ania \u015bruby Archimedesa.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_3893\" style=\"width: 758px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3893\" class=\"wp-image-3893 size-full\" style=\"display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;\" title=\"Turbina Archimedesa - budowa i zasada dzia\u0142ania (\u017ar\u00f3d\u0142o: By Pesymista (Own work) [CC BY-SA 3.0 http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/3.0)], via Wikimedia Commons)\" src=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/1488892182_turbinaarchimedesa-zasadadzialania.jpg\" alt=\"\" width=\"748\" height=\"476\" srcset=\"https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/1488892182_turbinaarchimedesa-zasadadzialania.jpg 748w, https:\/\/www.o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/1488892182_turbinaarchimedesa-zasadadzialania-480x305.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 748px, 100vw\" \/><p id=\"caption-attachment-3893\" class=\"wp-caption-text\">Turbina Archimedesa &#8211; budowa i zasada dzia\u0142ania (\u017ar\u00f3d\u0142o: By Pesymista (Own work) [CC BY-SA 3.0 http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/3.0)], via Wikimedia Commons)<\/p><\/div><\/p>\n<p>Co istotne, wolno obracaj\u0105ca si\u0119 turbina Archimedesa jest r\u00f3wnie\u017c bezpieczna dla przep\u0142ywaj\u0105cych przez ni\u0105 ryb, wi\u0119c zbudowana na jej bazie elektrownia nie ma negatywnego wp\u0142ywu na przyrod\u0119, a ca\u0142y obiekt nie zak\u0142\u00f3ca krajobrazu.<\/p>\n<p>Wykorzystanie tego prostego urz\u0105dzenia sprawdza si\u0119 w ma\u0142ych elektrowniach wodnych, w sytuacjach gdy budowa tradycyjnej elektrowni by\u0142aby b\u0105d\u017a niemo\u017cliwa, bardzo kosztowna, a przede wszystkim niekorzystna dla \u015brodowiska.<\/p>\n<p>W 2014 roku jedn\u0105 z pierwszych tego typu w Polsce i najwi\u0119ksz\u0105 w Europie by\u0142a Ma\u0142a Elektrownia Wodna na Noteci w Rosku ko\u0142o Wielenia, gdzie zosta\u0142y u\u017cyte w\u0142a\u015bnie turbiny Archimedesa. Instalacja sk\u0142ada si\u0119 tam z 6 turbozespo\u0142\u00f3w \u015blimakowych o mocy 60 kW ka\u017cdy. \u0141\u0105czna moc elektrowni wynosi wi\u0119c 360 kW. Elektrownia zosta\u0142a zaprojektowana i wykonana na wysoko\u015b\u0107 spadu wody 1,72 m. przy przep\u0142ywie instalowanym 30 m3\/s (5 m3\/s ka\u017cdy turbozesp\u00f3\u0142). \u015arednica jednej turbiny wynosi 3,2 m. Wod\u0119 z elektrowni odprowadza kana\u0142 energetyczny, odtworzony w ca\u0142o\u015bci, o d\u0142ugo\u015bci 550 m. Szacowana roczna produkcja energii odnawialnej okre\u015blona zosta\u0142a na ok 2 000 MWh. ( na podstawie informacji z <a href=\"http:\/\/www.mewrosko.pl\/\">http:\/\/www.mewrosko.pl\/<\/a>).<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; module_class=&#8221;guzik_do_filmu &#8221; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Video&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221;]<\/p>\n<p><a name=\"film_kotwica\"><\/a><\/p>\n<h1>Film<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.4.8&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;]<\/p>\n<div style=\"width: 1080px\" class=\"wp-video\"><!--[if lt IE 9]><script>document.createElement('video');<\/script><![endif]-->\n<video class=\"svq wp-video-shortcode\" id=\"video-3890-1\" width=\"1080\" height=\"608\" poster=\"http:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/filmy\/Rosko\/IMG_0966.JPG\" preload=\"metadata\" controls=\"controls\" data-svqIndex=\"\"><source type=\"video\/mp4\" src=\"https:\/\/o-nauce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/filmy\/Rosko\/Rosko_listopad_2014-1.mp4\" title=\"1080p\" data-order=\"1080\"><\/video><script type=\"text\/javascript\">var svq_playlist_data = [];\nvar svq_options = [];\nvar svq_embed_urls = [];\nsvq_embed_urls.push([]);\nsvq_playlist_data.push([{\"svq_video\":[{\"svq_url\":\"https:\\\/\\\/o-nauce.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/filmy\\\/Rosko\\\/Rosko_listopad_2014-1.mp4\",\"svq_label\":\"1080p\",\"svq_length\":\"08:15\",\"svq_mime\":\"video\\\/mp4\",\"svq_order\":\"1080\"}]}]);\nsvq_options.push({\"svq_active\":\"on\",\"svq_sort_qualities\":\"desc\",\"svq_embed_active\":false});\n<\/script><\/div>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.4.8&#8243;]<\/p>\n<p>Elektrownia zosta\u0142a uruchomiona 15 czerwca 2014 r., a my byli\u015bmy \u015bwiadkami jej budowy. Oto kr\u00f3tka, filmowa relacja z monta\u017cu turbin na jazie na Noteci, zarejestrowana w dniach 10-17 III 2014 r. kamer\u0105 timelaps oraz w maju tego samego roku, gdy montowane by\u0142y generatory, a nast\u0119pnie w listopadzie, gdy elektrownia dzia\u0142a\u0142a ju\u017c na pe\u0142nych obrotach.<\/p>\n<p>Projekt \u201eBudowa ma\u0142ej Elektrowni Wodnej na rzece Noteci, gm. Wiele\u0144\u201d otrzyma\u0142 dotacj\u0119 ze \u015brodk\u00f3w Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007- 2013 w ramach Priorytetu III \u201e\u015arodowisko Przyrodnicze\u201d Dzia\u0142anie 3.7 \u201eZwi\u0119kszenie wykorzystania odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii\u201d.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Nag\u0142\u00f3wek &#8211; Galeria&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; text_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_2_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_2_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_3_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_3_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_4_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_4_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_5_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_5_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; header_6_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_6_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221;]<\/p>\n<h1>Galeria<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;3908,3903,3905,3907,3906,3910,3909,3904&#8243; posts_number=&#8221;24&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; hover_overlay_color=&#8221;rgba(255,255,255,0.9)&#8221; hover_icon=&#8221;%%51%%&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.8&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; title_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; title_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; title_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; caption_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; caption_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; caption_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; pagination_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_horizontal_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_image_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_image_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<br \/>\n[\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;3.22&#8243; background_color=&#8221;#2a5a53&#8243; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_flip=&#8221;horizontal&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.0.47&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Polecane artykuly&#8221; _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; text_font=&#8221;|||on|||||&#8221; text_font_size=&#8221;17px&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_css_main_element=&#8221;border-bottom: 1px solid #2A5A53;&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221;]<\/p>\n<h1>Polecane artyku\u0142y<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=&#8221;off&#8221; posts_number=&#8221;12&#8243; include_categories=&#8221;5&#8243; show_more=&#8221;on&#8221; show_author=&#8221;off&#8221; show_date=&#8221;off&#8221; show_categories=&#8221;off&#8221; admin_label=&#8221;Artyku\u0142y &#8211; Kultura&#8221; _builder_version=&#8221;3.26.3&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; header_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; header_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; meta_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; meta_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; meta_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; read_more_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; read_more_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; read_more_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; pagination_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; pagination_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_link_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_link_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ul_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ul_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_ol_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_ol_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; body_quote_text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; body_quote_text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221; box_shadow_horizontal_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_horizontal_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_vertical_image_tablet=&#8221;0px&#8221; box_shadow_blur_image_tablet=&#8221;40px&#8221; box_shadow_spread_image_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_horizontal_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_vertical_length_tablet=&#8221;0px&#8221; text_shadow_blur_strength_tablet=&#8221;1px&#8221;][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bia\u0142a energia \u2013 to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody. Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontek\u015bcie ekologicznym, gdy\u017c ogranicza emisj\u0119 zanieczyszcze\u0144 do \u015brodowiska. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<p>Tadeusz Jeziorowski - cz\u0142onek Komisji Heraldycznej<\/p><p>W symbolice mi\u0119dzynarodowej najwa\u017cniejszym znakiem identyfikuj\u0105cym pa\u0144stwo w gronie innych jest\u00a0herb\u00a0pa\u0144stwowy. Herb to znak utworzony z god\u0142a umieszczonego w polu tarczy herbowej.<br \/>Herbem Rzeczypospolitej Polskiej, maj\u0105cym nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u2013\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y, jest od przesz\u0142o 700 lat widniej\u0105cy w polu czerwonym wizerunek ukoronowanego bia\u0142ego Or\u0142a ze z\u0142otym dziobem i szponami. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 jak herb, pe\u0142ni u nas god\u0142o, czyli Orze\u0142 z herbu Rzeczypospolitej, przedstawiony sam, bez tarczy. Znakiem r\u00f3wnorz\u0119dnym, a dzi\u015b w symbolice mi\u0119dzynarodowej nawet dominuj\u0105cym, jest\u00a0flaga pa\u0144stwowa\u00a0\u2013 okre\u015blony zestaw barw wywiedzionych zwykle z herbu pa\u0144stwowego.<\/p><p>Barwami naszego pa\u0144stwa s\u0105\u00a0biel i czerwie\u0144. Ta ostatnia winna odpowiada\u0107 barwie cynobru, co sprecyzowano dopiero w 1927 r. Jako barwa narodowa dawniej cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a czerwie\u0144 ciemniejsza \u2013 p\u0105s, karmazyn i zbli\u017cony do tego koloru amarant, co jeszcze dzi\u015b jest b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za w\u0142a\u015bciwy odcie\u0144 polskiej czerwieni. W poziomym uk\u0142adzie, w jakim nasze barwy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na fladze pa\u0144stwowej, biel u g\u00f3ry odpowiada bieli Or\u0142a, a czerwie\u0144 u do\u0142u \u2013 czerwieni pola herbowego (tarczy). Ustanowion\u0105 w 1919 r. polsk\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105 wykonuje si\u0119 zawsze z dw\u00f3ch r\u00f3wnych pas\u00f3w.<br \/>Barwy mog\u0105 by\u0107 prezentowane tak\u017ce na innych znakach narodowych, np. na\u00a0chor\u0105giewkach. W\u00f3wczas, w cz\u0119\u015bci swobodnej (po przeciwnej od drzewca), mo\u017ce by\u0107 tr\u00f3jk\u0105tne wci\u0119cie na wz\u00f3r dawnych\u00a0proporczyk\u00f3w\u00a0z lanc u\u0142a\u0144skich spopularyzowanych sukcesami jazdy polskiej w dobie wojen napoleo\u0144skich. Z kolei naramienne\u00a0opaski Armii Krajowej\u00a0czy cz\u0142onk\u00f3w\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201dz 1980 r. by\u0142y tylko zestawem barw jak na fladze. O wiele starszym uk\u0142adem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w ko\u0142o\u00a0kokarda.<\/p><p>Kokarda, kt\u00f3rej nazwa wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka francuskiego, pierwotnie by\u0142a noszon\u0105 na nakryciu g\u0142owy ozdob\u0105 z p\u0119ku wst\u0105\u017cek, co Francuzi nazwali\u00a0cocarde. W XVIII w. u\u0142o\u017cona z bia\u0142ych wst\u0105\u017cek ju\u017c w ko\u0142o, sta\u0142a si\u0119 na kapeluszach mundurowych znakiem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 w innych pa\u0144stwach i st\u0105d w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach jej nazwa brzmi podobnie: w j\u0119zyku w\u0142oskim\u00a0coccarda, niemieckim\u00a0Kokarde, angielskim\u00a0cockade. Tak, jak u nas, tak\u017ce u W\u0119gr\u00f3w jest to\u00a0kok\u00e1rda,\u00a0tylko Szwedzi pisz\u0105\u00a0kokard.<\/p><p>W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie te\u017c by\u0142a bia\u0142a, symbolizuj\u0105c kr\u00f3lewsk\u0105 zwierzchno\u015b\u0107 w\u0142adzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Ksi\u0119stwa Warszawskiego noszona na czapkach bywa\u0142a ju\u017c bia\u0142o-czerwona, ale w Kr\u00f3lestwie Polskim sta\u0142a si\u0119 ponownie bia\u0142\u0105. Bia\u0142o-czerwona\u00a0kokarda narodowa\u00a0sankcj\u0119 ustawow\u0105 otrzyma\u0142a dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadzi\u0142 kokard\u0119 dwubarwn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119tego powsta\u0144czego herbu Kr\u00f3lestwa Polskiego, przedstawiaj\u0105cego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w s\u0142up, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach bia\u0142ego Or\u0142a i bia\u0142\u0105 Pogo\u0144 Litewsk\u0105. Herb ten odzwierciedla\u0142 dwoma god\u0142ami obie cz\u0119\u015bci dawnej Rzeczypospolitej. By\u0142 to pierwszy przepis ustalaj\u0105cy nasze bia\u0142o-czerwone barwy narodowe, towarzysz\u0105ce nam nieodmiennie do dzi\u015b.<br \/>Bia\u0142o-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych. W 1919 r. sta\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko oficjalnym znakiem powsta\u0144czego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczy\u0142y \u017co\u0142nierzy-ochotnik\u00f3w oraz wspomagaj\u0105cych wojsko duszpasterzy, tzw. kapelan\u00f3w lotnych.<\/p><p>W 2008 r. przywr\u00f3cenia kokardy narodowej (kt\u00f3re zosta\u0142o zainicjowane ju\u017c w 2006 r. w Poznaniu), podj\u0105\u0142 si\u0119 \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory bia\u0142o-czerwone kokardy zdobi\u0105 uczestnik\u00f3w \u015bwi\u0105t narodowych \u2013 11 Listopada i 3 Maja.<\/p><p>Zgodnie z zasadami podkre\u015blaj\u0105cymi nadrz\u0119dno\u015b\u0107 god\u0142a herbowego, a nie pola tarczy, na kt\u00f3rym god\u0142o wyst\u0119puje,\u00a0kokard\u0119 polsk\u0105\u00a0upina si\u0119 biel\u0105 w \u015brodku. Tylko je\u017celi kokarda ma by\u0107 t\u0142em dla przypinanego na ni\u0105 dodatkowo Or\u0142a, biel jest na zewn\u0105trz, a czerwie\u0144 wype\u0142nia \u015brodek.<\/p><p>Bia\u0142o-czerwone kokardy to znak narodowej to\u017csamo\u015bci, st\u0105d zawsze nosimy je na sercu.<br \/>Kokarda narodowa\u00a0to nie kotylion!<\/p><blockquote><p>ZARZ\u0104DZENIE Nr 5\/MON<br \/>MINISTRA OBRONY NARODOWEJ<br \/>z dnia 9 kwietnia 2014 r.<br \/>w sprawie sposobu i okoliczno\u015bci stosowania symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>ROZDZIA\u0141 IV<br \/>Barwy Rzeczypospolitej Polskiej<br \/>\u00a7 22.<br \/>1. Barw bia\u0142o-czerwonych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w jednostkach:<br \/>1)\u00a0namalowanych na sprz\u0119cie wojskowym;<br \/>2)\u00a0w formie wst\u0119gi podczas uroczysto\u015bci z okazji ods\u0142oni\u0119cia w szczeg\u00f3lno\u015bci tablicy pami\u0105tkowej, pomnika, obelisku oraz otwarcia obiektu lub przekazania sprz\u0119tu;<br \/>3)\u00a0w formie szarfy do dekoracji urny z prochami podczas pogrzeb\u00f3w;<br \/>4)\u00a0w formie kokard narodowych u\u017cywanych podczas uroczysto\u015bci;<br \/>5)\u00a0jako element dekoracji podczas uroczysto\u015bci oraz w salach tradycji;<br \/>6)\u00a0na drukach i wydawnictwach wojskowych.<br \/>2. Udrapowane tkaniny w barwach bia\u0142o-czerwonych musz\u0105 mie\u0107 bia\u0142y pas u g\u00f3ry, a zawieszone pionowo bia\u0142y pas z lewej strony, patrz\u0105c z przodu.<br \/>3. Kokardy narodowe w barwach bia\u0142o-czerwonych:<br \/>1)\u00a0mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w szczeg\u00f3lno\u015bci z okazji: Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja, \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego i Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci;<br \/>2)\u00a0wpinane s\u0105 z lewej strony w klap\u0119 munduru lub ubioru cywilnego;<br \/>3)\u00a0sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch okr\u0119g\u00f3w: bia\u0142ego centralnego oraz okalaj\u0105cego go czerwonego, o \u015brednicy 40 do 60 mm, przy czym promie\u0144 okr\u0119gu bia\u0142ego powinien stanowi\u0107 \u00bd promienia kokardy.<\/p><\/blockquote>","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[5,8],"tags":[93,94,96,95],"class_list":["post-3890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przyroda","category-wideo","tag-biala-energia","tag-elektrownia-wodna","tag-energia-odnawialna","tag-mew-rosko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3890"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173887,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3890\/revisions\/173887"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.o-nauce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}