Skrzypce – osobliwości tworu doskonałego

Galerie, Kultura, Wideo

Skrzypce – osobliwości tworu doskonałego

To tym razem filmowa  –  i na pewno już kolejna próba zastanowienia się, dlaczego skrzypce uchodzą za przedmiot doskonały.

Film powstał w kontekście i w trakcie XII Międzynarodowego Konkursu Lutniczego im. H. Wieniawskiego, który odbył się w 2011 r., w Poznaniu. Przewodnikami po świecie skrzypiec są w nim polski lutnik Tadeusz Słodyczka oraz członkowie międzynarodowego jury – lutnicy i muzycy. Jest w nim pokazana sztuka lutnicza oraz ogromna ilość muzyki H.Wieniawskiego, w doskonałym wykonaniu.

Film „Skrzypce – osobliwości tworu doskonałego” to  kolejna próba wyjaśnienia, jaka jest tajemnica tego przedmiotu, który łączy w sobie dwa rodzaje sztuki – plastykę i muzykę? Jeden artysta tworzy je … i są piękne. Inny artysta je użytkuje — gra na nich — i tworzy dodatkowe piękno, interpretując je jednocześnie. Skrzypce niepiękne w kształcie, niepiękne, choć w pełni wykonane pod względem plastycznym — najczęściej nie grają tak, by chciało się ich słuchać.

Skrzypce — wszystkie – są bardzo do siebie podobne. Często, gdy nie wyglądają tak, jak przysłowiowe Stradivariusy, podnosi się krzyk muzyków: „ależ Stradivarius tak nie robił”… i znów lutnicy robią je, jak 400, 300 lat temu.
Dlaczego więc w świecie, w którym można wszystko zmierzyć, policzyć, zbadać tak wnikliwie, że określa się struktury atomowe materiałów i gdzie wszystko robią wszystko robiące komputery — skrzypiec, grających pięknie, nie udaje się zrobić w fabryce, tylko kupuje się je u artysty lutnika?

Dlaczego w końcu w świecie, w którym tak trudno o ideał, w którym manifestuje się indywidualizm i nazywanie sztuką wszystkiego, co się komu podoba — skrzypce robi się zawsze tak samo? Dlaczego każdy ich egzemplarz jest inny, choć bardzo podobny do sąsiedniego i dlaczego mówi się o jakiejś tajemnicy? A w końcu, dlaczego mówi się, że mają one to coś, co człowiecze i nieodgadnione — czyli mówi się „o duchu” instrumentu? Jest też coś innego jeszcze, o czym kiedyś mówili znawcy tematu, a co dziś dociera do niewielu — to “ton” skrzypiec. Nad nim można pracować. Jest ukryty w obrobionym ręką artysty drewnie, a muzyk musi go odczytać, odnaleźć i wydobyć poprzez muzykę. Skrzypek musi współpracować ze swoim instrumentem, musi go poznać, zrozumieć a skrzypce muszą poznać skrzypka. Wydaje się też, że to doskonałość muzyki określa wartość instrumentu, którym są skrzypce. Choć dla wielu twórców biorących udział w filmie sam materiał, z którego powstają doskonałe instrumenty, musi już brzmieć jak muzyka. To struganie drewna, cisza wypełniona myślami lutnika są dodatkowym tworzywem muzycznym naszego filmu.

Muzyką, która dopowiada odbiór treści filmu, są przede wszystkim zinterpretowane kompozycje Henryka Wieniawskiego.
Film powstał w kontekście XII Międzynarodowego Konkursu Lutniczego im. H. Wieniawskiego, który odbył się w maju 2011 r., w Poznaniu.
Przewodnikami po świecie skrzypiec są w filmie polski lutnik Tadeusz Słodyczka i członkowie międzynarodowego jury konkursu – lutnicy i muzycy.

 

W filmie występują:

Andrzej Wituski — Dyrektor Międzynarodowych Konkursów im. H. Wieniawskiego,

prof. Andrzej Łapa — prorektor Akademi Muzycznej im. I.J. Paderewskiego,

Tadeusz Słodyczka — lutnik,

Benedykt Niewczyk — lutnik,

Członkowie jury Międzynarodowego Konkursu Lutniczego im. H. Wieniawskiego:

Roger Hargrave — przewodniczący jury,

prof. Roman Lasocki,

Patrick Robin,

Wojciech Łukasz,

Jan Spidlen,

Joseph Grubaugh

Film

  • Cały film42:36
  • Skrót filmu05:25

Galeria

Polecane artykuły

Warsztaty z Laureatem – Keiko Urushihara

Reportaż zrealizowany w czasie pobytu w lipcu 2015 roku w Poznaniu Keiko Urushihara — zwyciężczyni VIII Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego, by podzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem z młodymi muzykami.

czytaj dalej

Renowacja grobu Józefa Wieniawskiego

Józef Wieniawski – polski kompozytor, nauczyciel, wirtuoz – mieszkał, a w 1912 roku zmarł w Brukseli i tam został pochowany. Brat wybitnego, XIX-wiecznego skrzypka — Henryka Wieniawskiego. Do dziś, na Cmentarzu Ixelles, znajduje się Jego nagrobek, który w 2016 roku został poddany renowacji, między innymi dzięki staraniom Towarzystwa Muzycznego im. H. Wieniawskiego w Poznaniu.

czytaj dalej

Skrzypce – harmonia doskonałości

Gdzie i kiedy pojawiły się skrzypce, pozostaje do dziś niewyjaśnioną zagadką. Najczęściej za ich ojczyznę uważa się Włochy, ale istnieje też teoria o polskim rodowodzie skrzypiec. Nie rozstrzygając, skąd pochodzą, możemy z całą pewnością powiedzieć, że nie powstały od razu. Ich powstanie było wynikiem długo trwającej ewolucji, a dziś odnajdujemy jedynie niektóre ogniwa tego procesu.

czytaj dalej

Skrzypce – instrument wielowymiarowy

Skrzypce - instrument wielowymiarowy Wielu znawców, z wielu dziedzin związanych z muzyką i nie tylko z nią, mówiło już, że skrzypce to specjalny, spośród innych, instrument muzyczny.Jest tak nie tylko dlatego, że mają one ton podobny do głosu człowieka. Mają też...

czytaj dalej

Refleksje o obrazie “Dziewica Orleańska” Jana Matejki

Dziewica Orleańska Jana Matejki – największy przestrzennie i najważniejszy dla Mistrza obraz historyczny. Matejko zaczął malować swój cykl, wielkich obrazów historycznych, by zrealizować pewien program ideowy - program bardziej z dziedziny „ducha”, aniżeli z dziedziny...

czytaj dalej

Sztuka skrzypcowa Karola Lipińskiego

Fascynującym zagadnieniem dla dzisiejszego wykonawcy jest próba odpowiedzi na nurtujące go pytanie: jak grali dawni mistrzowie? O ileż łatwiejsza jest ocena gry wirtuozów początku XX stulecia, którzy mogli swój kunszt muzyczny zarejestrować na wchodzących wówczas do użycia płytach woskowych.

czytaj dalej