Różnorodność biologiczna – Torfowisko
W kolejnym odcinku cyklu „Różnorodność biologiczna” skupiamy się na torfowiskach.
Torfowiska to mokradła, które stworzyły i tworzą nieustannie rośliny torfotwórcze. Proces ich powstawania rozpoczyna się, gdy zbiornik wodny staje się płytszy i pojawiają się na jego brzegach mszaki. Po pewnym czasie zarastają one powierzchnię, zamieniając jezioro czy staw w torfowisko. Mszaki to rośliny pionierskie, często pojawiające się jako jedne z pierwszych na terenach zdegradowanych lub pustynnych, pod warunkiem, że jest tam wystarczająco wilgotno.
Jak powstaje torf?
Mszaki torfowce zajmują wprost powierzchnię zbiorników wodnych, powoli je zarastając i chłonąc wodę. Martwe części tych roślin, odkładające się pod zarośniętym lustrem wody, tworzą rok do roku kolejne warstwy torfu. Powstaje on z bardzo powoli gnijących i nierozłożonych przez organizmy rozdrabniające części roślin torfotwórczych. W tej masie rosną też inne rośliny, które systemem łodyg silnie wiążą masę roślinną torfowców na powierzchni wody.
Pod spodem znajduje się soczewka wodna i osad denny (zwany gytią), złożony z drobnych martwych szczątków organizmów. Mszaki nie mają korzeni sięgających gruntu. Niewiele organizmów rozkłada masę roślinną pod wodą, gdzie jest mało tlenu. Dopiero gdy masa roślinna sięgnie osadu, nastąpi susza lub spuszczenie wody, w masie torfowej zaczynają działać organizmy tlenowe (grzyby, roztocza), rozpoczynając procesy tworzenia gleby, a w skrajnej suszy – murszenia.
Dlaczego torfowiska są niezbędne?
Trudno przecenić znaczenie torfowisk. Zdrowe torfowisko działa jak gigantyczna gąbka – wchłania wodę, gdy jest jej dużo, a kiedy jej brakuje, oddaje ją do otoczenia. Ma to kluczowy wpływ na stabilność ekosystemu i utrzymanie odpowiedniej wilgotności gleb daleko wokół mokradła.
Torf jest także potężnym magazynem węgla z powietrza, który mszaki wchłaniają dzięki fotosyntezie. Dzięki wiedzy naukowców, którzy badają te ekosystemy, rozumiemy, że ich ochrona jest fundamentalna dla walki ze zmianami klimatu i zachowania różnorodności biologicznej.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN , dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Drzewo z bliska
Drzewa to jedne z najwspanialszych roślin na Ziemi. Są to rośliny wieloletnie i między innymi dzięki temu do nich zaliczają się te najstarsze i największe – jak sekwoje czy daglezje w Kalifornii sięgające 100 metrów wysokości, czy nawet jodły i świerki w Polsce, mające po 50 i 60 metrów.
Nadpłynność helu – prof. Wojciech Kempiński
Nadpłynność, czasami nazywana nadciekłością, jest zjawiskiem z obszaru fizyki kwantowej, a więc z obszaru, w którym intuicja nie zawsze podpowiada poprawne rozwiązania. Zjawisko to zostało odkryte u początków fizyki kwantowej więc pierwsze próby jego wyjaśnienia z konieczności oparte były o podstawy fizyki klasycznej. Pierwsze badania helu ciekłego możliwe były oczywiście po jego skropleniu, a to zawdzięczamy Heike Kamerligh-Onnesowi – rok 1908. Za datę powstania fizyki kwantowej uznaje się natomiast dzień 14 grudnia 1900 roku, gdy na posiedzeniu Niemieckiego Towarzystwa Fizycznego w Berlinie Max Planck przedstawił wyprowadzenie prawa promieniowania ciała doskonale czarnego.
Śnieżycowy Jar
Śnieżycowy Jar – rezerwat przyrody założony w 1975 roku dla ochrony jednego z nielicznych w Wielkopolsce (i w ogóle na niżu polskim) stanowiska śnieżycy wiosennej (Leucoium vernum).
Eksperymenty z ciekłym azotem i ciekłym helem
Doświadczenia z tlenem lub azotem w stanie ciekłym są zawsze ekscytujące. Mamy do czynienia przecież z czymś bardzo specyficznym. W eksperymentach z ciekłym helem zaś zaczynają się dziać zdarzenia — zwyczajnie niemożliwe. Ciekły hel otwiera dla nas świat fizyki kwantowej.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ I
Jednym z organizmów żywych, który jest ważną częścią różnorodności biologicznej Ziemi, jest drzewo. Na nim, przede wszystkim skupiliśmy, się realizując cykl dotyczący bioróżnorodności.
Czysta energia – edycja I
Z pojęciem energii związany jest współcześnie zespół zagadnień dotyczących jej źródeł, produkcji, przesyłu, handlu i wykorzystania w wielu przestrzeniach ludzkiej codzienności. Połączone są z nią zagadnienia technologii jej wytwarzania, transportu i racjonalnego...