Różnorodność biologiczna -Mułowiska
Kontynuując cykl „Różnorodność biologiczna”, zaglądamy do fascynującego świata mułowisk.
Mułowiska to specyficzne mokradła, które nie są torfowiskami, ponieważ istnieją dzięki innym procesom niż zarastanie powierzchni zbiorników przez rośliny torfotwórcze. Ich pochodzenie bywa bardzo różne – od długotrwałych procesów, po incydenty pogodowe czy działalność zwierząt (np. bobrów). Kluczowe jest, by w zagłębieniu nagromadziła się woda z stałym źródłem zasilania, która długo stagnuje i nie wysycha.
Środowisko beztlenowe i przetwarzanie materii
Nadmiar wody sprawia, że procesy glebotwórcze zanikają, a zaczynają dominować te związane ze środowiskiem wodnym, przy ograniczonym lub całkowicie beztlenowym dostępie tlenu. Procesy te odbywają się na powierzchni wody, w toni, a także na i przy dnie, dzięki osadzaniu się martwej materii organicznej.
W wodzie, w przeciwieństwie do lądu, nie zachodzi proces butwienia – jedynie gnicie. Gdy nie ma tlenu, szczątki planktonu oraz roślin są przetwarzane przez organizmy przystosowane do życia w mule albo przez mikroorganizmy i grupy bakterii beztlenowych.
Ewolucyjna rola mułowisk (z perspektywy naukowców)
Opierając się na wiedzy naukowców, wiemy, że grupy organizmów wodnych wykorzystujące tlen (zwierzęta, rośliny, grzyby) wydają się ewolucyjnie młodsze niż te beztlenowe, głównie bakterie. Bakterie wykorzystujące do metabolizmu siarkowodór, metan czy związki azotu, są starsze ewolucyjnie.
W mułowiskach martwa materia przetwarzana jest powoli – wolniej niż w glebie – ponieważ brakuje tu potrzebujących tlenu rozdrabniaczy oraz rozwiniętej sieci grzybni, która na lądzie radzi sobie z celulozą i ligniną. Jednakże, w osadach dennych mułowisk, z czasem, nawet te trudne do rozkładu związki, w określonych warunkach, zmieniają się w węgiel, ropę i minerały stanowiące składniki skał pochodzenia organicznego.
Znaczenie dla ekosystemu
Mułowiska zajmują ważne miejsca w każdym z ekosystemów. Przede wszystkim stabilizują wilgotność gleb oraz powietrza tuż nad powierzchnią gruntu. Gromadzą węgiel i inne związki, których nadmiar mógłby negatywnie wpływać na różnorodność przejawów życia na lądzie w danej lokalizacji. Zrozumienie ich unikalnych procesów jest kluczowe dla ochrony różnorodności biologicznej.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ V
Kolejna edycja cyklu o „Różnorodności biologicznej” odkrywa, dlaczego próchnica jest sercem gleby, a mokradła – od mułowisk po torfowiska – są kluczowe dla wody i klimatu. Poznaj procesy beztlenowe i dowiedz się, co naukowcy mówią o tych żywych ekosystemach.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ IV
Gleba nie jest tylko martwą warstwą podłoża – to żyjący system, w którym współistnieją procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworząc fundament dla życia na lądzie. Ma ona istotne znaczenie dla różnorodności biologicznej Ziemi
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ III
Różnorodność i zmienność są elementarną przyczyną czegokolwiek na ziemi. Nieprzerwany ruch, ciągłe łączenie się i rozpadanie jest naturą wszystkiego. I choć wydaje nam się, że wielka cześć tego co obserwujemy jest jakby niezmienna, to jednak jest inaczej
Bioróżnorodność zakodowana w genach
Chcąc chronić bioróżnorodność otaczającego nas świata, musimy najpierw poznać i zrozumieć mechanizmy, które odpowiadają za ciągłość życia na Ziemi.
Różnorodność genetyczna jako podstawa bioróżnorodności
Człowiek od niepamiętnych czasów, choć początkowo nieświadomie, wykorzystywał genetykę do własnych celów. Ochrona różnorodności genetycznej jest szczególnie ważna w obliczu prognozowanych zmian klimatycznych.
Czysta energia – edycja II (2022)
W cyklu filmów popularno-naukowych pod wspólnym tytułem „Czysta energia” naukowcy opowiadają o słońcu, ziemi, wodzie, biomasie i wodorze jako o naturalnych źródłach energii niezwiązanej z emisją zanieczyszczeń ani spalaniem paliw kopalnych, co sprawia, że jest bardziej przyjazna dla środowiska.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ II
Nie można mówić o różnorodności biologicznej, nie poddając refleksji zjawiska życia. Życie zakłada mnogość przejawów, nigdy nie występuje w pojedynkę.
Życie determinuje wszystko na naszej planecie – jest lasem, łąką i miastem
Biała energia w Rosko
Biała energia – to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody. Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontekście ekologicznym, gdyż ogranicza emisję zanieczyszczeń do środowiska.
Fizyka procesu widzenia – prof. Ryszard Naskręcki
Przekazywanie informacji wzrokowej jest procesem niezwykle złożonym i pomimo postępu nauki nadal trudnym do fizycznego modelowania. System wzrokowy jest bowiem wieloparametrowym układem detekcyjnym, pozwalającym na odbiór informacji docierającej do oka za pomocą fal elektromagnetycznych
Wzrok, widzenie, okulary …
Zestaw krótkich filmów definiujących najważniejsze pojęcia związane ze zmysłem wzroku, z widzeniem, z okularami,
Park Zamku Kórnickiego – najważniejsze polskie Arboretum
Cztery pory roku w Arboretum Kórnickim — specjalnym miejscu Instytutu Dendrologii — jakby muzeum, bo od niego rozpoczęły się dzieje naukowego podejścia do drzew i krzewów, przynajmniej w Wielkopolsce. Ciągle też, mimo iż, drzewa bada się dziś głównie poprzez mikroskopy lub analizy ich genotypów, Arboretum jest terenem badawczym i edukacyjnym, lubianym przez wszystkich odwiedzających.
Dobre widzenie
O tym, jak ważny jest komfort widzenia, jak rozwija się nasz wzrok, kiedy należy zbadać o wzrok dziecka, kiedy dorośli powinni wykonywać badania, czy nasz wzrok ma wpływ na naszą pracę, hobby, jazdę samochodem, cóż to jest persbiopia i czy należy się jej bać?