Różnorodność biologiczna – Próchnica glebowa
Nawiązując do odcinków w poprzednich edycjach cyklu o Różnorodności biologicznej, w których mówiliśmy o glebie, kontynujemy rozważania na temat tego, skąd i jak się ona wzięła.
Gleba to twór jedyny w swoim rodzaju. Nigdzie w kosmosie, poza pyłem, wodą i powietrzem, nie ma bowiem tego najważniejszego elementu: organizmów!
Powstawanie i rola próchnicy
Aby powstała gleba, potrzebny jest pył (czyli zwietrzałe skały), odpowiednia ilość wody i powietrza, oraz cała masa organizmów na wszystkich poziomach ich organizacji, żywych i martwych. Te martwe na różnym poziomie rozkładu to właśnie próchnica glebowa. Jest ona ciągle przekształcana w coraz prostsze formy, aż do postaci związków chemicznych bardzo skomplikowanych.
Ta część próchnicy, w której już nie rozpoznamy, z jakich organizmów powstała (czyli to coś takie ciemne w glebie), to substancja swoista gleby – humusowa. To jest ta próchnica właściwa. Humus to przeróżne postacie związków chemicznych, w których węgiel jest pierwiastkiem dominującym. Na swoistość humusu w danym miejscu wpływają wszystkie czynniki: tlen, wilgoć, minerały, klimat, wszystkie organizmy wokół, a także działalność ludzi.
Życie w glebie (Wnioski naukowców)
Próchnica i jej jakość świadczą o żyzności gleby. Związki humusowe aktywizują organizmy, które przetwarzają materię – każda grupa na swoim poziomie. Gdybyśmy mieli wzrok nieco bardziej wysublimowany, to gleba zachowywałaby się jak tętniące życiem miejsce: wszystko by się ruszało, było przemieszczane, spulchniane od ilości organizmów i ich oddziaływania.
Naukowcy często metaforycznie mówią, że w glebie życia jest więcej niż w nas samych, co ma głęboki sens w kształtowaniu szacunku do tego, czym gleba jest.
Gleba jako Ekosystem
Gleba jest karmicielką roślin, zwierząt i ludzi. Jednak sama zachowuje się jak organizm. Jest jej cienka warstewka na powierzchni lądu, a my, niestety, często traktujemy ją jak martwy podkład – jak asfalt czy beton. Tymczasem, jak podkreślamy w cyklu „Różnorodność biologiczna”, gleba to żywy ekosystem, którego sercem jest właśnie próchnica glebowa.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ V
Kolejna edycja cyklu o „Różnorodności biologicznej” odkrywa, dlaczego próchnica jest sercem gleby, a mokradła – od mułowisk po torfowiska – są kluczowe dla wody i klimatu. Poznaj procesy beztlenowe i dowiedz się, co naukowcy mówią o tych żywych ekosystemach.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ IV
Gleba nie jest tylko martwą warstwą podłoża – to żyjący system, w którym współistnieją procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworząc fundament dla życia na lądzie. Ma ona istotne znaczenie dla różnorodności biologicznej Ziemi
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ III
Różnorodność i zmienność są elementarną przyczyną czegokolwiek na ziemi. Nieprzerwany ruch, ciągłe łączenie się i rozpadanie jest naturą wszystkiego. I choć wydaje nam się, że wielka cześć tego co obserwujemy jest jakby niezmienna, to jednak jest inaczej
Bioróżnorodność zakodowana w genach
Chcąc chronić bioróżnorodność otaczającego nas świata, musimy najpierw poznać i zrozumieć mechanizmy, które odpowiadają za ciągłość życia na Ziemi.
Różnorodność genetyczna jako podstawa bioróżnorodności
Człowiek od niepamiętnych czasów, choć początkowo nieświadomie, wykorzystywał genetykę do własnych celów. Ochrona różnorodności genetycznej jest szczególnie ważna w obliczu prognozowanych zmian klimatycznych.
Czysta energia – edycja II (2022)
W cyklu filmów popularno-naukowych pod wspólnym tytułem „Czysta energia” naukowcy opowiadają o słońcu, ziemi, wodzie, biomasie i wodorze jako o naturalnych źródłach energii niezwiązanej z emisją zanieczyszczeń ani spalaniem paliw kopalnych, co sprawia, że jest bardziej przyjazna dla środowiska.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ II
Nie można mówić o różnorodności biologicznej, nie poddając refleksji zjawiska życia. Życie zakłada mnogość przejawów, nigdy nie występuje w pojedynkę.
Życie determinuje wszystko na naszej planecie – jest lasem, łąką i miastem
Biała energia w Rosko
Biała energia – to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody. Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontekście ekologicznym, gdyż ogranicza emisję zanieczyszczeń do środowiska.
Fizyka procesu widzenia – prof. Ryszard Naskręcki
Przekazywanie informacji wzrokowej jest procesem niezwykle złożonym i pomimo postępu nauki nadal trudnym do fizycznego modelowania. System wzrokowy jest bowiem wieloparametrowym układem detekcyjnym, pozwalającym na odbiór informacji docierającej do oka za pomocą fal elektromagnetycznych
Wzrok, widzenie, okulary …
Zestaw krótkich filmów definiujących najważniejsze pojęcia związane ze zmysłem wzroku, z widzeniem, z okularami,
Park Zamku Kórnickiego – najważniejsze polskie Arboretum
Cztery pory roku w Arboretum Kórnickim — specjalnym miejscu Instytutu Dendrologii — jakby muzeum, bo od niego rozpoczęły się dzieje naukowego podejścia do drzew i krzewów, przynajmniej w Wielkopolsce. Ciągle też, mimo iż, drzewa bada się dziś głównie poprzez mikroskopy lub analizy ich genotypów, Arboretum jest terenem badawczym i edukacyjnym, lubianym przez wszystkich odwiedzających.
Dobre widzenie
O tym, jak ważny jest komfort widzenia, jak rozwija się nasz wzrok, kiedy należy zbadać o wzrok dziecka, kiedy dorośli powinni wykonywać badania, czy nasz wzrok ma wpływ na naszą pracę, hobby, jazdę samochodem, cóż to jest persbiopia i czy należy się jej bać?