Różnorodność biologiczna – Mokradła
W cyklu „Różnorodność biologiczna” tym razem przyglądamy się pojęciu fundamentalnemu dla zrozumienia ekosystemów lądowych – mokradłu.
Mokradłem jest każdy zbiornik wodny, który nie jest oceanem ani morzem. Zalicza się do nich wszystkie płycizny, rozlewiska albo strefy pływów. Brzegi jezior czy rzek, płytkie jeziora i ich rozlewiska, a także leśne stawy i zalane zagłębienia terenu, w których dłuższy czas stoi woda – to wszystko są na pewno mokradła.
Mokradło jako magazyn materii organicznej
Mokradło to miejsce na lądzie ze stagnującą, „stojącą” wodą, stworzone przez organizmy żyjące w toni – głównie plankton. Organizmy te, ginąc, opadają na dno, gdzie są przetwarzane przez inne grupy organizmów. Tak powstają osady denne. Inaczej ujmując, mokradło to miejsce gromadzenia się materii organicznej na dnie zbiornika wodnego.
Ta martwa materia organiczna, nieprzerwanie przetwarzana przez organizmy żywe związane z wodą, tworzy różne typy mokradeł: bagna, mułowiska, namuliska, moczary, a także najpowszechniejsze – torfowiska, ze specyficznym typem roślinności.
Procesy beztlenowe i ewolucja życia (w świetle badań naukowców)
Podczas gdy ląd ukształtowała gleba, gdzie panują warunki tlenowe, sprzyjające dynamicznemu rozwojowi roślin, w mokradłach rozpoczynają się inne procesy. Na dnie zbiorników wodnych nie ma typowej gleby, ponieważ brak tlenu uniemożliwia działanie organizmów rozdrabniających, które wyewoluowały na lądzie już w warunkach tlenowych.
Procesy rozkładu odbywają się tu powoli. Dominują mikroorganizmy, a w mule, gdzie tlenu jest bardzo mało, procesy rozkładu prowadzą organizmy beztlenowe. Jak wskazują naukowcy, paliwem dla tych organizmów jest metan, siarkowodór czy tlenki azotu. Żyją tam organizmy przystosowane do warunków wodnych, które albo wyewoluowały z mórz do środowisk słodkowodnych na lądzie, albo przystosowały się do życia właśnie na mokradłach, tworząc np. mułowiska.
Wśród mokradeł wyróżniają się torfowiska, stworzone przez rośliny torfowce, głównie mszaki, które zarastają powierzchnię jezior, stawów i brzegi rzek, tworząc gęsty roślinny kobierzec.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ V
Kolejna edycja cyklu o „Różnorodności biologicznej” odkrywa, dlaczego próchnica jest sercem gleby, a mokradła – od mułowisk po torfowiska – są kluczowe dla wody i klimatu. Poznaj procesy beztlenowe i dowiedz się, co naukowcy mówią o tych żywych ekosystemach.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ IV
Gleba nie jest tylko martwą warstwą podłoża – to żyjący system, w którym współistnieją procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworząc fundament dla życia na lądzie. Ma ona istotne znaczenie dla różnorodności biologicznej Ziemi
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ III
Różnorodność i zmienność są elementarną przyczyną czegokolwiek na ziemi. Nieprzerwany ruch, ciągłe łączenie się i rozpadanie jest naturą wszystkiego. I choć wydaje nam się, że wielka cześć tego co obserwujemy jest jakby niezmienna, to jednak jest inaczej
Bioróżnorodność zakodowana w genach
Chcąc chronić bioróżnorodność otaczającego nas świata, musimy najpierw poznać i zrozumieć mechanizmy, które odpowiadają za ciągłość życia na Ziemi.
Różnorodność genetyczna jako podstawa bioróżnorodności
Człowiek od niepamiętnych czasów, choć początkowo nieświadomie, wykorzystywał genetykę do własnych celów. Ochrona różnorodności genetycznej jest szczególnie ważna w obliczu prognozowanych zmian klimatycznych.
Czysta energia – edycja II (2022)
W cyklu filmów popularno-naukowych pod wspólnym tytułem „Czysta energia” naukowcy opowiadają o słońcu, ziemi, wodzie, biomasie i wodorze jako o naturalnych źródłach energii niezwiązanej z emisją zanieczyszczeń ani spalaniem paliw kopalnych, co sprawia, że jest bardziej przyjazna dla środowiska.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ II
Nie można mówić o różnorodności biologicznej, nie poddając refleksji zjawiska życia. Życie zakłada mnogość przejawów, nigdy nie występuje w pojedynkę.
Życie determinuje wszystko na naszej planecie – jest lasem, łąką i miastem
Biała energia w Rosko
Biała energia – to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody. Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontekście ekologicznym, gdyż ogranicza emisję zanieczyszczeń do środowiska.
Fizyka procesu widzenia – prof. Ryszard Naskręcki
Przekazywanie informacji wzrokowej jest procesem niezwykle złożonym i pomimo postępu nauki nadal trudnym do fizycznego modelowania. System wzrokowy jest bowiem wieloparametrowym układem detekcyjnym, pozwalającym na odbiór informacji docierającej do oka za pomocą fal elektromagnetycznych
Wzrok, widzenie, okulary …
Zestaw krótkich filmów definiujących najważniejsze pojęcia związane ze zmysłem wzroku, z widzeniem, z okularami,
Park Zamku Kórnickiego – najważniejsze polskie Arboretum
Cztery pory roku w Arboretum Kórnickim — specjalnym miejscu Instytutu Dendrologii — jakby muzeum, bo od niego rozpoczęły się dzieje naukowego podejścia do drzew i krzewów, przynajmniej w Wielkopolsce. Ciągle też, mimo iż, drzewa bada się dziś głównie poprzez mikroskopy lub analizy ich genotypów, Arboretum jest terenem badawczym i edukacyjnym, lubianym przez wszystkich odwiedzających.
Dobre widzenie
O tym, jak ważny jest komfort widzenia, jak rozwija się nasz wzrok, kiedy należy zbadać o wzrok dziecka, kiedy dorośli powinni wykonywać badania, czy nasz wzrok ma wpływ na naszą pracę, hobby, jazdę samochodem, cóż to jest persbiopia i czy należy się jej bać?