Różnorodność biologiczna – Mokradła
W cyklu „Różnorodność biologiczna” tym razem przyglądamy się pojęciu fundamentalnemu dla zrozumienia ekosystemów lądowych – mokradłu.
Mokradłem jest każdy zbiornik wodny, który nie jest oceanem ani morzem. Zalicza się do nich wszystkie płycizny, rozlewiska albo strefy pływów. Brzegi jezior czy rzek, płytkie jeziora i ich rozlewiska, a także leśne stawy i zalane zagłębienia terenu, w których dłuższy czas stoi woda – to wszystko są na pewno mokradła.
Mokradło jako magazyn materii organicznej
Mokradło to miejsce na lądzie ze stagnującą, „stojącą” wodą, stworzone przez organizmy żyjące w toni – głównie plankton. Organizmy te, ginąc, opadają na dno, gdzie są przetwarzane przez inne grupy organizmów. Tak powstają osady denne. Inaczej ujmując, mokradło to miejsce gromadzenia się materii organicznej na dnie zbiornika wodnego.
Ta martwa materia organiczna, nieprzerwanie przetwarzana przez organizmy żywe związane z wodą, tworzy różne typy mokradeł: bagna, mułowiska, namuliska, moczary, a także najpowszechniejsze – torfowiska, ze specyficznym typem roślinności.
Procesy beztlenowe i ewolucja życia (w świetle badań naukowców)
Podczas gdy ląd ukształtowała gleba, gdzie panują warunki tlenowe, sprzyjające dynamicznemu rozwojowi roślin, w mokradłach rozpoczynają się inne procesy. Na dnie zbiorników wodnych nie ma typowej gleby, ponieważ brak tlenu uniemożliwia działanie organizmów rozdrabniających, które wyewoluowały na lądzie już w warunkach tlenowych.
Procesy rozkładu odbywają się tu powoli. Dominują mikroorganizmy, a w mule, gdzie tlenu jest bardzo mało, procesy rozkładu prowadzą organizmy beztlenowe. Jak wskazują naukowcy, paliwem dla tych organizmów jest metan, siarkowodór czy tlenki azotu. Żyją tam organizmy przystosowane do warunków wodnych, które albo wyewoluowały z mórz do środowisk słodkowodnych na lądzie, albo przystosowały się do życia właśnie na mokradłach, tworząc np. mułowiska.
Wśród mokradeł wyróżniają się torfowiska, stworzone przez rośliny torfowce, głównie mszaki, które zarastają powierzchnię jezior, stawów i brzegi rzek, tworząc gęsty roślinny kobierzec.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Drzewo z bliska
Drzewa to jedne z najwspanialszych roślin na Ziemi. Są to rośliny wieloletnie i między innymi dzięki temu do nich zaliczają się te najstarsze i największe – jak sekwoje czy daglezje w Kalifornii sięgające 100 metrów wysokości, czy nawet jodły i świerki w Polsce, mające po 50 i 60 metrów.
Nadpłynność helu – prof. Wojciech Kempiński
Nadpłynność, czasami nazywana nadciekłością, jest zjawiskiem z obszaru fizyki kwantowej, a więc z obszaru, w którym intuicja nie zawsze podpowiada poprawne rozwiązania. Zjawisko to zostało odkryte u początków fizyki kwantowej więc pierwsze próby jego wyjaśnienia z konieczności oparte były o podstawy fizyki klasycznej. Pierwsze badania helu ciekłego możliwe były oczywiście po jego skropleniu, a to zawdzięczamy Heike Kamerligh-Onnesowi – rok 1908. Za datę powstania fizyki kwantowej uznaje się natomiast dzień 14 grudnia 1900 roku, gdy na posiedzeniu Niemieckiego Towarzystwa Fizycznego w Berlinie Max Planck przedstawił wyprowadzenie prawa promieniowania ciała doskonale czarnego.
Śnieżycowy Jar
Śnieżycowy Jar – rezerwat przyrody założony w 1975 roku dla ochrony jednego z nielicznych w Wielkopolsce (i w ogóle na niżu polskim) stanowiska śnieżycy wiosennej (Leucoium vernum).
Eksperymenty z ciekłym azotem i ciekłym helem
Doświadczenia z tlenem lub azotem w stanie ciekłym są zawsze ekscytujące. Mamy do czynienia przecież z czymś bardzo specyficznym. W eksperymentach z ciekłym helem zaś zaczynają się dziać zdarzenia — zwyczajnie niemożliwe. Ciekły hel otwiera dla nas świat fizyki kwantowej.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ I
Jednym z organizmów żywych, który jest ważną częścią różnorodności biologicznej Ziemi, jest drzewo. Na nim, przede wszystkim skupiliśmy, się realizując cykl dotyczący bioróżnorodności.
Czysta energia – edycja I
Z pojęciem energii związany jest współcześnie zespół zagadnień dotyczących jej źródeł, produkcji, przesyłu, handlu i wykorzystania w wielu przestrzeniach ludzkiej codzienności. Połączone są z nią zagadnienia technologii jej wytwarzania, transportu i racjonalnego...