Różnorodność biologiczna – Torfowisko
W kolejnym odcinku cyklu „Różnorodność biologiczna” skupiamy się na torfowiskach.
Torfowiska to mokradła, które stworzyły i tworzą nieustannie rośliny torfotwórcze. Proces ich powstawania rozpoczyna się, gdy zbiornik wodny staje się płytszy i pojawiają się na jego brzegach mszaki. Po pewnym czasie zarastają one powierzchnię, zamieniając jezioro czy staw w torfowisko. Mszaki to rośliny pionierskie, często pojawiające się jako jedne z pierwszych na terenach zdegradowanych lub pustynnych, pod warunkiem, że jest tam wystarczająco wilgotno.
Jak powstaje torf?
Mszaki torfowce zajmują wprost powierzchnię zbiorników wodnych, powoli je zarastając i chłonąc wodę. Martwe części tych roślin, odkładające się pod zarośniętym lustrem wody, tworzą rok do roku kolejne warstwy torfu. Powstaje on z bardzo powoli gnijących i nierozłożonych przez organizmy rozdrabniające części roślin torfotwórczych. W tej masie rosną też inne rośliny, które systemem łodyg silnie wiążą masę roślinną torfowców na powierzchni wody.
Pod spodem znajduje się soczewka wodna i osad denny (zwany gytią), złożony z drobnych martwych szczątków organizmów. Mszaki nie mają korzeni sięgających gruntu. Niewiele organizmów rozkłada masę roślinną pod wodą, gdzie jest mało tlenu. Dopiero gdy masa roślinna sięgnie osadu, nastąpi susza lub spuszczenie wody, w masie torfowej zaczynają działać organizmy tlenowe (grzyby, roztocza), rozpoczynając procesy tworzenia gleby, a w skrajnej suszy – murszenia.
Dlaczego torfowiska są niezbędne?
Trudno przecenić znaczenie torfowisk. Zdrowe torfowisko działa jak gigantyczna gąbka – wchłania wodę, gdy jest jej dużo, a kiedy jej brakuje, oddaje ją do otoczenia. Ma to kluczowy wpływ na stabilność ekosystemu i utrzymanie odpowiedniej wilgotności gleb daleko wokół mokradła.
Torf jest także potężnym magazynem węgla z powietrza, który mszaki wchłaniają dzięki fotosyntezie. Dzięki wiedzy naukowców, którzy badają te ekosystemy, rozumiemy, że ich ochrona jest fundamentalna dla walki ze zmianami klimatu i zachowania różnorodności biologicznej.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN , dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ V
Kolejna edycja cyklu o „Różnorodności biologicznej” odkrywa, dlaczego próchnica jest sercem gleby, a mokradła – od mułowisk po torfowiska – są kluczowe dla wody i klimatu. Poznaj procesy beztlenowe i dowiedz się, co naukowcy mówią o tych żywych ekosystemach.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ IV
Gleba nie jest tylko martwą warstwą podłoża – to żyjący system, w którym współistnieją procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne, tworząc fundament dla życia na lądzie. Ma ona istotne znaczenie dla różnorodności biologicznej Ziemi
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ III
Różnorodność i zmienność są elementarną przyczyną czegokolwiek na ziemi. Nieprzerwany ruch, ciągłe łączenie się i rozpadanie jest naturą wszystkiego. I choć wydaje nam się, że wielka cześć tego co obserwujemy jest jakby niezmienna, to jednak jest inaczej
Bioróżnorodność zakodowana w genach
Chcąc chronić bioróżnorodność otaczającego nas świata, musimy najpierw poznać i zrozumieć mechanizmy, które odpowiadają za ciągłość życia na Ziemi.
Różnorodność genetyczna jako podstawa bioróżnorodności
Człowiek od niepamiętnych czasów, choć początkowo nieświadomie, wykorzystywał genetykę do własnych celów. Ochrona różnorodności genetycznej jest szczególnie ważna w obliczu prognozowanych zmian klimatycznych.
Czysta energia – edycja II (2022)
W cyklu filmów popularno-naukowych pod wspólnym tytułem „Czysta energia” naukowcy opowiadają o słońcu, ziemi, wodzie, biomasie i wodorze jako o naturalnych źródłach energii niezwiązanej z emisją zanieczyszczeń ani spalaniem paliw kopalnych, co sprawia, że jest bardziej przyjazna dla środowiska.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ II
Nie można mówić o różnorodności biologicznej, nie poddając refleksji zjawiska życia. Życie zakłada mnogość przejawów, nigdy nie występuje w pojedynkę.
Życie determinuje wszystko na naszej planecie – jest lasem, łąką i miastem
Biała energia w Rosko
Biała energia – to energia odnawialna, pozyskiwana z energii wody. Ma przede wszystkim olbrzymie znaczenie w kontekście ekologicznym, gdyż ogranicza emisję zanieczyszczeń do środowiska.
Fizyka procesu widzenia – prof. Ryszard Naskręcki
Przekazywanie informacji wzrokowej jest procesem niezwykle złożonym i pomimo postępu nauki nadal trudnym do fizycznego modelowania. System wzrokowy jest bowiem wieloparametrowym układem detekcyjnym, pozwalającym na odbiór informacji docierającej do oka za pomocą fal elektromagnetycznych
Wzrok, widzenie, okulary …
Zestaw krótkich filmów definiujących najważniejsze pojęcia związane ze zmysłem wzroku, z widzeniem, z okularami,
Park Zamku Kórnickiego – najważniejsze polskie Arboretum
Cztery pory roku w Arboretum Kórnickim — specjalnym miejscu Instytutu Dendrologii — jakby muzeum, bo od niego rozpoczęły się dzieje naukowego podejścia do drzew i krzewów, przynajmniej w Wielkopolsce. Ciągle też, mimo iż, drzewa bada się dziś głównie poprzez mikroskopy lub analizy ich genotypów, Arboretum jest terenem badawczym i edukacyjnym, lubianym przez wszystkich odwiedzających.
Dobre widzenie
O tym, jak ważny jest komfort widzenia, jak rozwija się nasz wzrok, kiedy należy zbadać o wzrok dziecka, kiedy dorośli powinni wykonywać badania, czy nasz wzrok ma wpływ na naszą pracę, hobby, jazdę samochodem, cóż to jest persbiopia i czy należy się jej bać?