Różnorodność biologiczna – Próchnica glebowa
Nawiązując do odcinków w poprzednich edycjach cyklu o Różnorodności biologicznej, w których mówiliśmy o glebie, kontynujemy rozważania na temat tego, skąd i jak się ona wzięła.
Gleba to twór jedyny w swoim rodzaju. Nigdzie w kosmosie, poza pyłem, wodą i powietrzem, nie ma bowiem tego najważniejszego elementu: organizmów!
Powstawanie i rola próchnicy
Aby powstała gleba, potrzebny jest pył (czyli zwietrzałe skały), odpowiednia ilość wody i powietrza, oraz cała masa organizmów na wszystkich poziomach ich organizacji, żywych i martwych. Te martwe na różnym poziomie rozkładu to właśnie próchnica glebowa. Jest ona ciągle przekształcana w coraz prostsze formy, aż do postaci związków chemicznych bardzo skomplikowanych.
Ta część próchnicy, w której już nie rozpoznamy, z jakich organizmów powstała (czyli to coś takie ciemne w glebie), to substancja swoista gleby – humusowa. To jest ta próchnica właściwa. Humus to przeróżne postacie związków chemicznych, w których węgiel jest pierwiastkiem dominującym. Na swoistość humusu w danym miejscu wpływają wszystkie czynniki: tlen, wilgoć, minerały, klimat, wszystkie organizmy wokół, a także działalność ludzi.
Życie w glebie (Wnioski naukowców)
Próchnica i jej jakość świadczą o żyzności gleby. Związki humusowe aktywizują organizmy, które przetwarzają materię – każda grupa na swoim poziomie. Gdybyśmy mieli wzrok nieco bardziej wysublimowany, to gleba zachowywałaby się jak tętniące życiem miejsce: wszystko by się ruszało, było przemieszczane, spulchniane od ilości organizmów i ich oddziaływania.
Naukowcy często metaforycznie mówią, że w glebie życia jest więcej niż w nas samych, co ma głęboki sens w kształtowaniu szacunku do tego, czym gleba jest.
Gleba jako Ekosystem
Gleba jest karmicielką roślin, zwierząt i ludzi. Jednak sama zachowuje się jak organizm. Jest jej cienka warstewka na powierzchni lądu, a my, niestety, często traktujemy ją jak martwy podkład – jak asfalt czy beton. Tymczasem, jak podkreślamy w cyklu „Różnorodność biologiczna”, gleba to żywy ekosystem, którego sercem jest właśnie próchnica glebowa.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Drzewo z bliska
Drzewa to jedne z najwspanialszych roślin na Ziemi. Są to rośliny wieloletnie i między innymi dzięki temu do nich zaliczają się te najstarsze i największe – jak sekwoje czy daglezje w Kalifornii sięgające 100 metrów wysokości, czy nawet jodły i świerki w Polsce, mające po 50 i 60 metrów.
Nadpłynność helu – prof. Wojciech Kempiński
Nadpłynność, czasami nazywana nadciekłością, jest zjawiskiem z obszaru fizyki kwantowej, a więc z obszaru, w którym intuicja nie zawsze podpowiada poprawne rozwiązania. Zjawisko to zostało odkryte u początków fizyki kwantowej więc pierwsze próby jego wyjaśnienia z konieczności oparte były o podstawy fizyki klasycznej. Pierwsze badania helu ciekłego możliwe były oczywiście po jego skropleniu, a to zawdzięczamy Heike Kamerligh-Onnesowi – rok 1908. Za datę powstania fizyki kwantowej uznaje się natomiast dzień 14 grudnia 1900 roku, gdy na posiedzeniu Niemieckiego Towarzystwa Fizycznego w Berlinie Max Planck przedstawił wyprowadzenie prawa promieniowania ciała doskonale czarnego.
Śnieżycowy Jar
Śnieżycowy Jar – rezerwat przyrody założony w 1975 roku dla ochrony jednego z nielicznych w Wielkopolsce (i w ogóle na niżu polskim) stanowiska śnieżycy wiosennej (Leucoium vernum).
Eksperymenty z ciekłym azotem i ciekłym helem
Doświadczenia z tlenem lub azotem w stanie ciekłym są zawsze ekscytujące. Mamy do czynienia przecież z czymś bardzo specyficznym. W eksperymentach z ciekłym helem zaś zaczynają się dziać zdarzenia — zwyczajnie niemożliwe. Ciekły hel otwiera dla nas świat fizyki kwantowej.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ I
Jednym z organizmów żywych, który jest ważną częścią różnorodności biologicznej Ziemi, jest drzewo. Na nim, przede wszystkim skupiliśmy, się realizując cykl dotyczący bioróżnorodności.
Czysta energia – edycja I
Z pojęciem energii związany jest współcześnie zespół zagadnień dotyczących jej źródeł, produkcji, przesyłu, handlu i wykorzystania w wielu przestrzeniach ludzkiej codzienności. Połączone są z nią zagadnienia technologii jej wytwarzania, transportu i racjonalnego...