Różnorodność biologiczna -Mułowiska
Kontynuując cykl „Różnorodność biologiczna”, zaglądamy do fascynującego świata mułowisk.
Mułowiska to specyficzne mokradła, które nie są torfowiskami, ponieważ istnieją dzięki innym procesom niż zarastanie powierzchni zbiorników przez rośliny torfotwórcze. Ich pochodzenie bywa bardzo różne – od długotrwałych procesów, po incydenty pogodowe czy działalność zwierząt (np. bobrów). Kluczowe jest, by w zagłębieniu nagromadziła się woda z stałym źródłem zasilania, która długo stagnuje i nie wysycha.
Środowisko beztlenowe i przetwarzanie materii
Nadmiar wody sprawia, że procesy glebotwórcze zanikają, a zaczynają dominować te związane ze środowiskiem wodnym, przy ograniczonym lub całkowicie beztlenowym dostępie tlenu. Procesy te odbywają się na powierzchni wody, w toni, a także na i przy dnie, dzięki osadzaniu się martwej materii organicznej.
W wodzie, w przeciwieństwie do lądu, nie zachodzi proces butwienia – jedynie gnicie. Gdy nie ma tlenu, szczątki planktonu oraz roślin są przetwarzane przez organizmy przystosowane do życia w mule albo przez mikroorganizmy i grupy bakterii beztlenowych.
Ewolucyjna rola mułowisk (z perspektywy naukowców)
Opierając się na wiedzy naukowców, wiemy, że grupy organizmów wodnych wykorzystujące tlen (zwierzęta, rośliny, grzyby) wydają się ewolucyjnie młodsze niż te beztlenowe, głównie bakterie. Bakterie wykorzystujące do metabolizmu siarkowodór, metan czy związki azotu, są starsze ewolucyjnie.
W mułowiskach martwa materia przetwarzana jest powoli – wolniej niż w glebie – ponieważ brakuje tu potrzebujących tlenu rozdrabniaczy oraz rozwiniętej sieci grzybni, która na lądzie radzi sobie z celulozą i ligniną. Jednakże, w osadach dennych mułowisk, z czasem, nawet te trudne do rozkładu związki, w określonych warunkach, zmieniają się w węgiel, ropę i minerały stanowiące składniki skał pochodzenia organicznego.
Znaczenie dla ekosystemu
Mułowiska zajmują ważne miejsca w każdym z ekosystemów. Przede wszystkim stabilizują wilgotność gleb oraz powietrza tuż nad powierzchnią gruntu. Gromadzą węgiel i inne związki, których nadmiar mógłby negatywnie wpływać na różnorodność przejawów życia na lądzie w danej lokalizacji. Zrozumienie ich unikalnych procesów jest kluczowe dla ochrony różnorodności biologicznej.
ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO OBEJRZENIA INNYCH FILMÓW Z CYKLU O RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ:
CZĘŚĆ I:
CZĘŚĆ II:
CZĘŚĆ III:
CZĘŚĆ IV:
Konsultantem merytorycznym wszystkich edycji cyklu jest prof. Andrzej M. Jagodziński członek korespondent PAN, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku.
Film zrealizowany został w cyklu Różnorodność biologiczna na zlecenie:
Fundacji dla Dziedzictwa
oraz we współpracy z
Fundacją Zakłady Kórnickie w ramach Programu Drzewo Franciszka
Projekt dofinansowano z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Pozostałe filmy w tej części cyklu to:
Polecane artykuły
Drzewo z bliska
Drzewa to jedne z najwspanialszych roślin na Ziemi. Są to rośliny wieloletnie i między innymi dzięki temu do nich zaliczają się te najstarsze i największe – jak sekwoje czy daglezje w Kalifornii sięgające 100 metrów wysokości, czy nawet jodły i świerki w Polsce, mające po 50 i 60 metrów.
Nadpłynność helu – prof. Wojciech Kempiński
Nadpłynność, czasami nazywana nadciekłością, jest zjawiskiem z obszaru fizyki kwantowej, a więc z obszaru, w którym intuicja nie zawsze podpowiada poprawne rozwiązania. Zjawisko to zostało odkryte u początków fizyki kwantowej więc pierwsze próby jego wyjaśnienia z konieczności oparte były o podstawy fizyki klasycznej. Pierwsze badania helu ciekłego możliwe były oczywiście po jego skropleniu, a to zawdzięczamy Heike Kamerligh-Onnesowi – rok 1908. Za datę powstania fizyki kwantowej uznaje się natomiast dzień 14 grudnia 1900 roku, gdy na posiedzeniu Niemieckiego Towarzystwa Fizycznego w Berlinie Max Planck przedstawił wyprowadzenie prawa promieniowania ciała doskonale czarnego.
Śnieżycowy Jar
Śnieżycowy Jar – rezerwat przyrody założony w 1975 roku dla ochrony jednego z nielicznych w Wielkopolsce (i w ogóle na niżu polskim) stanowiska śnieżycy wiosennej (Leucoium vernum).
Eksperymenty z ciekłym azotem i ciekłym helem
Doświadczenia z tlenem lub azotem w stanie ciekłym są zawsze ekscytujące. Mamy do czynienia przecież z czymś bardzo specyficznym. W eksperymentach z ciekłym helem zaś zaczynają się dziać zdarzenia — zwyczajnie niemożliwe. Ciekły hel otwiera dla nas świat fizyki kwantowej.
Różnorodność biologiczna – Cykl – CZĘŚĆ I
Jednym z organizmów żywych, który jest ważną częścią różnorodności biologicznej Ziemi, jest drzewo. Na nim, przede wszystkim skupiliśmy, się realizując cykl dotyczący bioróżnorodności.
Czysta energia – edycja I
Z pojęciem energii związany jest współcześnie zespół zagadnień dotyczących jej źródeł, produkcji, przesyłu, handlu i wykorzystania w wielu przestrzeniach ludzkiej codzienności. Połączone są z nią zagadnienia technologii jej wytwarzania, transportu i racjonalnego...